Proteza ruchoma to jedno z najczęściej stosowanych rozwiązań protetycznych pozwalających na uzupełnienie braków zębowych, poprawę żucia, estetyki oraz wymowy. W odróżnieniu od protez stałych, które są na stałe zacementowane w jamie ustnej, protezę ruchomą pacjent może samodzielnie wyjmować i ponownie zakładać. Zrozumienie istoty tego rodzaju uzupełnienia jest kluczowe zarówno dla pacjentów, jak i dla osób zainteresowanych terminologią stomatologiczną.

Definicja i podstawowe cechy protezy ruchomej

Proteza ruchoma to uzupełnienie protetyczne, które odtwarza utracone zęby oraz – w razie potrzeby – także otaczające je tkanki miękkie, takie jak dziąsła. Tego typu proteza nie jest trwale połączona z zębami ani kością pacjenta, lecz utrzymuje się dzięki podparciu na błonie śluzowej, zębach filarowych oraz ewentualnym elementom retencyjnym, takim jak klamry czy zaczepy.

Podstawową cechą protezy ruchomej jest możliwość jej swobodnego zdejmowania przez pacjenta. Umożliwia to dokładne oczyszczanie uzupełnienia oraz tkanek jamy ustnej, ale zarazem wymaga odpowiedniej edukacji w zakresie higieny. Protezy te mogą być stosowane zarówno u osób całkowicie bezzębnych, jak i u pacjentów, u których brakuje jedynie części uzębienia. Zależnie od sytuacji klinicznej dobiera się inny typ konstrukcji i metody mocowania.

W klasycznym ujęciu stomatologicznym protezę ruchomą definiuje się jako uzupełnienie protetyczne wykonane poza jamą ustną, przeznaczone do okresowego noszenia, odtwarzające funkcję żucia, mowę, relacje zwarciowe oraz estetykę twarzy. Definicja ta podkreśla nie tylko aspekt funkcjonalny, ale także wpływ na wygląd i komfort psychiczny pacjenta. Warto dodać, że protezy ruchome odgrywają istotną rolę w przywracaniu właściwych warunków zgryzowych, co ma wpływ na stawy skroniowo‑żuchwowe oraz mięśnie żucia.

Rodzaje protez ruchomych w stomatologii

W stomatologii wyróżnia się kilka głównych typów protez ruchomych. Podział ten opiera się przede wszystkim na zakresie zastępowanego uzębienia, sposobie podparcia oraz rodzaju zastosowanych materiałów. Znajomość poszczególnych rodzajów jest niezbędna do zrozumienia, w jakich sytuacjach klinicznych można zastosować konkretne rozwiązanie.

Protezy częściowe stosuje się u pacjentów, którzy utracili część zębów, ale w jamie ustnej wciąż pozostają zęby własne, mogące pełnić rolę filarów. Protezy te mogą być wykonane z tworzywa akrylowego lub mieć tzw. szkielet metalowy. W klasycznej protezie częściowej akrylowej utrzymanie zapewniają klamry z drutu oraz rozległa płyta akrylowa. Proteza szkieletowa opiera się głównie na zębach, a w mniejszym stopniu na błonie śluzowej, dzięki czemu zwykle jest cieńsza, bardziej stabilna i wygodniejsza.

Protezy całkowite przeznaczone są dla pacjentów całkowicie bezzębnych, u których utracone zostały wszystkie zęby w łuku górnym, dolnym lub obu. Proteza całkowita górna obejmuje zwykle podniebienie, a utrzymanie zapewnia przyleganie płyty do błony śluzowej oraz tzw. efekt ssący. W przypadku łuku dolnego stabilizacja bywa trudniejsza z powodu mniejszej powierzchni podparcia i ruchomego dna jamy ustnej. Wymaga to bardzo precyzyjnego wykonania oraz odpowiedniej adaptacji pacjenta.

Szczególną grupę stanowią protezy overdenture, czyli uzupełnienia ruchome oparte na korzeniach zębów lub implantach. W takim rozwiązaniu zachowane korzenie lub implanty służą jako dodatkowe elementy kotwiczące, co znacząco poprawia stabilność i komfort użytkowania. Niekiedy stosuje się specjalne zatrzaski, belki lub kulki, które “wpinają” protezę, minimalizując jej przemieszczanie się podczas jedzenia i mówienia.

W kontekście materiałów warto wspomnieć o protezach z elastycznych polimerów, zwanych potocznie protezami termoplastycznymi. Choć są one również protezami ruchomymi, różnią się właściwościami mechanicznymi i estetycznymi od klasycznych akrylowych konstrukcji. Ich zaletą jest wysoka estetyka klamer, które mogą być w kolorze dziąsła, a także większa elastyczność płyty. Należy jednak pamiętać, że dobór materiału musi być poprzedzony dokładną analizą warunków w jamie ustnej oraz oczekiwań pacjenta.

Budowa i elementy składowe protezy ruchomej

Każda proteza ruchoma składa się z kilku podstawowych elementów konstrukcyjnych, których kształt, rozmiar oraz wzajemne relacje mają bezpośredni wpływ na jej funkcjonalność i komfort użytkowania. Kluczowym składnikiem jest płyta protezy, która odtwarza podłoże dla zębów sztucznych oraz kontaktuje się z błoną śluzową podłoża protetycznego. W protezach akrylowych płyta wykonywana jest z polimetakrylanu metylu, czyli klasycznego akrylu stomatologicznego.

Zęby sztuczne mocowane do płyty protezy mogą być wykonane z tworzywa akrylowego lub materiałów o zwiększonej odporności na ścieranie, takich jak kompozyty. Ich kształt, kolor i ustawienie są dobierane indywidualnie, tak aby jak najlepiej odwzorowywać naturalne uzębienie pacjenta. Prawidłowe ustawienie zębów ma znaczenie nie tylko estetyczne, ale również funkcjonalne – wpływa na rozkład sił żucia, stabilność protezy oraz prawidłową artykulację głosek.

W protezach częściowych niezbędne są elementy retencyjne, takie jak klamry, ciernie, łączniki czy zaczepy specjalne. Klamry obejmują ząb filarowy, zapewniając utrzymanie i stabilizację uzupełnienia podczas użytkowania. W protezach szkieletowych stosuje się metalowy szkielet, na którym osadzona jest część akrylowa oraz zęby sztuczne. Taki układ pozwala przenosić większą część obciążeń na zęby filarowe, co jest korzystne dla podłoża śluzówkowo‑kostnego.

W nowoczesnych rozwiązaniach protetycznych coraz częściej stosuje się elementy precyzyjne, takie jak zatrzaski, zasuwy czy belki. Pozwalają one na lepsze ukrycie mechanizmów mocujących oraz poprawę estetyki, ponieważ nie wymagają widocznych metalowych klamer na zębach. Elementy te są w większości przypadków zintegrowane z koronami protetycznymi na zębach filarowych lub z implantami. Takie konstrukcje łączą zalety protez ruchomych i stałych, zapewniając bardzo dobrą retencję przy możliwości zdejmowania uzupełnienia.

Istotnym aspektem budowy protezy ruchomej jest również wykończenie jej krawędzi, czyli obrzeża. Zbyt długie lub źle ukształtowane obrzeża mogą powodować podrażnienia błony śluzowej, trudności w mówieniu czy odczuwanie “ciała obcego” w jamie ustnej. Z kolei zbyt krótkie obrzeża mogą wpływać na obniżenie retencji i stabilności protezy. Dlatego etap przymiarek i korekt jest równie ważny jak samo wykonanie modelu w laboratorium protetycznym.

Wskazania i przeciwwskazania do stosowania protez ruchomych

Z punktu widzenia stomatologii protezy ruchome stanowią jedno z podstawowych rozwiązań w sytuacjach braków zębowych, szczególnie rozległych. Główne wskazania obejmują całkowite bezzębie, znaczne braki skrzydłowe, niezdolność pacjenta do przeprowadzenia rozległego leczenia implantologicznego, a także okoliczności ekonomiczne. W wielu przypadkach jest to najłatwiej dostępna metoda przywrócenia funkcji żucia oraz estetyki u osób starszych.

Wskazaniem może być także czasowe uzupełnienie braków zębowych, np. w okresie gojenia po ekstrakcjach czy zabiegach implantologicznych. Proteza tymczasowa pozwala na zachowanie estetyki uśmiechu i podtrzymanie funkcji, zanim możliwe będzie wykonanie docelowego uzupełnienia stałego lub bardziej zaawansowanego rozwiązania ruchomego. Takie protezy nazywane są często protezami natychmiastowymi, zakładanymi bezpośrednio po usunięciu zębów.

Istnieją jednak przeciwwskazania względne i bezwzględne do stosowania klasycznych protez ruchomych. Jednym z problemów mogą być silne odruchy wymiotne, które utrudniają noszenie rozległych płyt podniebiennych. Również ciężkie schorzenia neurologiczne lub manualne ograniczenia pacjenta mogą utrudniać prawidłowe zdejmowanie i zakładanie protezy oraz utrzymanie odpowiedniej higieny. W takich sytuacjach rozważa się inne typy uzupełnień lub specjalne modyfikacje konstrukcji.

Do przeciwwskazań zalicza się także niewyleczone stany zapalne błony śluzowej, niekontrolowaną cukrzycę, ostre choroby ogólne oraz nasilone zmiany zanikowe wyrostków zębodołowych, które uniemożliwiają stabilne podparcie protezy. W takich przypadkach konieczna jest wcześniejsza poprawa ogólnego stanu zdrowia, leczenie chorób przyzębia, regeneracja tkanek, a czasem zabiegi chirurgii stomatologicznej poprawiające warunki podłoża protetycznego. Ostateczna decyzja o wprowadzeniu protezy ruchomej należy do lekarza dentysty po przeprowadzeniu dokładnego badania.

Zalety i ograniczenia protez ruchomych

Protezy ruchome posiadają szereg zalet, które powodują, że mimo rozwoju nowoczesnej implantologii wciąż są powszechnie stosowane. Jednym z głównych atutów jest stosunkowo niższy koszt w porównaniu z rozbudowanymi uzupełnieniami stałymi wspartymi na implantach. Dla wielu pacjentów ma to kluczowe znaczenie przy podejmowaniu decyzji o formie leczenia. Dodatkowo wykonanie protezy ruchomej zazwyczaj nie wymaga inwazyjnych zabiegów chirurgicznych, co zmniejsza ryzyko powikłań.

Kolejną zaletą jest możliwość łatwej korekty kształtu protezy oraz wymiany pojedynczych zębów sztucznych w przypadku ich uszkodzenia. Prostota modyfikacji ułatwia dostosowanie uzupełnienia do zmieniających się warunków w jamie ustnej, na przykład postępującego zaniku kości. Zdejmowana konstrukcja pozwala także na dokładne oczyszczanie, co – przy właściwej higienie – sprzyja utrzymaniu zdrowej błony śluzowej i resztek uzębienia.

Ograniczenia protez ruchomych wynikają z ich zdejmowalnego charakteru oraz oparcia na śluzówce i zębach. Jednym z najczęściej zgłaszanych problemów jest mniejsza stabilność podczas gryzienia twardszych pokarmów, szczególnie w przypadku protez całkowitych dolnych. Może to wymagać modyfikacji diety oraz dłuższego okresu adaptacji. Dodatkowo niektórzy pacjenci odczuwają dyskomfort psychiczny związany ze świadomością noszenia “sztucznych zębów”, szczególnie jeśli dochodzi do sporadycznego przemieszczania się protezy.

Innym ograniczeniem jest wpływ na odczuwanie smaków i temperatur, zwłaszcza w protezach górnych całkowitych, które pokrywają podniebienie. Z biegiem czasu organizm zwykle adaptuje się do nowych warunków, jednak część osób zauważa trwałe różnice w komforcie sensorycznym. Oparcie protezy na błonie śluzowej może także przyspieszać zanik kości wyrostków zębodołowych, szczególnie przy przeciążeniach i niewłaściwym rozkładzie sił żucia.

Mimo wymienionych ograniczeń, prawidłowo zaprojektowana i dopasowana proteza ruchoma, przy dobrej higienie i regularnych kontrolach, pozwala na wieloletnie, funkcjonalne użytkowanie. Kluczowe jest realistyczne przedstawienie pacjentowi zarówno zalet, jak i możliwych trudności adaptacyjnych, aby podjęta decyzja terapeutyczna była w pełni świadoma.

Proces wykonania i dopasowania protezy ruchomej

Wykonanie protezy ruchomej jest procesem wieloetapowym, wymagającym ścisłej współpracy lekarza dentysty z technikiem dentystycznym. Pierwszym etapem jest dokładne badanie jamy ustnej, ocena stanu błony śluzowej, resztek zębów, warunków zgryzowych oraz potrzeb estetycznych pacjenta. Na tej podstawie lekarz ustala plan leczenia, wybiera rodzaj protezy oraz omawia z pacjentem możliwe warianty.

Następnie pobierane są wyciski anatomiczne łuków zębowych, które stanowią podstawę do wykonania łyżek indywidualnych. W kolejnym kroku pobiera się dokładniejsze wyciski czynnościowe, uwzględniające ruchy mięśni i tkanek miękkich. Pozwala to na precyzyjne odtworzenie podłoża protetycznego w laboratorium. Na modelach gipsowych technik przygotowuje wzorniki zwarciowe, wykorzystywane do ustalenia wysokości zwarcia, położenia żuchwy oraz rejestracji centralnego stosunku szczęk.

W trakcie przymiarki woskowej protezy lekarz ocenia ustawienie zębów, estetykę uśmiechu, przebieg łuków zębowych oraz relacje zwarciowe. Pacjent ma możliwość zgłoszenia uwag dotyczących długości zębów, ich koloru czy ogólnego wyglądu. Po akceptacji ustawienia woskowego proteza jest ostatecznie polimeryzowana w akrylu, obrabiana i polerowana. Gotowe uzupełnienie przekazywane jest lekarzowi do oddania pacjentowi.

Podczas pierwszego założenia protezy ruchomej lekarz sprawdza jej dopasowanie do podłoża, stabilność, retencję, kontakty zwarciowe i komfort. Zazwyczaj konieczne są drobne korekty, szczególnie w obrębie obrzeży i miejsc większego nacisku. Pacjent otrzymuje instrukcje dotyczące sposobu zakładania, zdejmowania, higiena oraz zasad użytkowania. Przez pierwsze dni może występować uczucie obcości, zwiększona ilość śliny oraz trudności w wymowie niektórych głosek, jednak zwykle objawy te stopniowo ustępują.

Ważnym etapem są wizyty kontrolne, podczas których lekarz dokonuje dalszych korekt, ocenia stan błony śluzowej i ewentualne miejsca otarć. Dobrze zaplanowana adaptacja zmniejsza ryzyko powstawania nadżerek, owrzodzeń oraz przewlekłych stanów zapalnych. Okresowa kontrola kontaktów zwarciowych pozwala na utrzymanie prawidłowej funkcji żucia i uniknięcie przeciążenia stawów skroniowo‑żuchwowych. W miarę upływu lat niekiedy konieczne jest podścielenie protezy lub wykonanie nowego uzupełnienia z powodu zmian w podłożu kostnym.

Higiena i zasady użytkowania protezy ruchomej

Prawidłowa higiena protezy ruchomej ma kluczowe znaczenie dla zdrowia jamy ustnej oraz trwałości uzupełnienia. Proteza stanowi doskonałe środowisko do gromadzenia się płytki bakteryjnej, resztek pokarmowych oraz grzybów z rodzaju Candida, co może prowadzić do zapaleń błony śluzowej, nieprzyjemnego zapachu z ust czy przebarwień. Dlatego konieczne jest regularne, mechaniczne oczyszczanie protezy przy użyciu specjalnej szczoteczki i łagodnego środka czyszczącego.

Zaleca się mycie protezy po każdym posiłku, a co najmniej dwa razy dziennie. Należy unikać stosowania zwykłej pasty do zębów, która może zawierać składniki ścierne uszkadzające powierzchnię akrylu. Poza czyszczeniem mechanicznym stosuje się także preparaty chemiczne w postaci tabletek lub płynów, w których protezę zanurza się na określony czas. Ułatwia to usuwanie osadów i dezynfekcję, jednak nie zastępuje szczotkowania.

Równie ważna jest higiena błony śluzowej jamy ustnej i ewentualnych zębów własnych. Po zdjęciu protezy warto delikatnie masować dziąsła miękką szczoteczką lub wilgotną gazą, co pobudza ukrwienie i wspomaga regenerację tkanek. Zęby naturalne wymagają standardowej higieny z użyciem pasty z fluorem, a w przypadku protez częściowych szczególną uwagę należy zwracać na zęby filarowe, narażone na zwiększone obciążenia i retencję płytki.

Wielu specjalistów zaleca, aby na noc wyjmować protezę, o ile nie ma przeciwwskazań wynikających z indywidualnej sytuacji pacjenta. Pozwala to błonie śluzowej odpocząć i zmniejsza ryzyko rozwoju stanów zapalnych. Protezę przechowuje się wtedy w naczyniu z czystą wodą lub specjalnym roztworem, co zapobiega jej wysychaniu i deformacji. Należy unikać gorącej wody, która może spowodować trwałe odkształcenia akrylowej płyty.

Kluczowe jest także unikanie samodzielnych przeróbek protezy, takich jak doginanie klamer, spiłowywanie zębów czy stosowanie domowych klejów. Takie działania mogą doprowadzić do uszkodzenia uzupełnienia, powstania ran na błonie śluzowej oraz zaburzeń zwarcia. W razie problemów z dopasowaniem czy utrzymaniem protezy należy zgłosić się do lekarza dentysty, który oceni sytuację i wykona profesjonalne korekty.

Możliwe powikłania i znaczenie kontroli stomatologicznych

Choć protezy ruchome są powszechnie stosowanym i bezpiecznym rozwiązaniem, ich użytkowanie wiąże się z pewnym ryzykiem powikłań. Do najczęstszych należą podrażnienia i stany zapalne błony śluzowej pod protezą, otarcia, owrzodzenia oraz protezowe zapalenie jamy ustnej. Objawiają się one bólem, pieczeniem, zaczerwienieniem, a niekiedy także krwawieniem. Przyczyną bywa niewłaściwe dopasowanie protezy, zbyt duży nacisk na określone obszary lub niewystarczająca higiena.

Długotrwałe przeciążenie określonych części wyrostka zębodołowego może przyspieszać jego zanik kostny, co stopniowo pogarsza stabilność protezy i wymaga jej podścielenia lub wymiany. U pacjentów z protezami częściowymi istnieje zwiększone ryzyko próchnicy i chorób przyzębia w obrębie zębów filarowych, zwłaszcza gdy wokół klamer gromadzi się płytka bakteryjna. Dlatego tak ważne są regularne przeglądy stomatologiczne oraz profilaktyka fluorkowa.

Innym potencjalnym problemem jest uczulenie na składniki materiału protezy, najczęściej na monomer resztkowy akrylu. Objawia się to świądem, obrzękiem, pieczeniem oraz ogólnym dyskomfortem w jamie ustnej. W takich przypadkach rozważa się wykonanie protezy z innego materiału lub zastosowanie dodatkowych procedur laboratoryjnych zmniejszających ilość monomeru. Konieczna jest ścisła współpraca lekarza z technikiem i ewentualnie alergologiem.

Regularne kontrole stomatologiczne, przynajmniej raz w roku, pozwalają na wczesne wykrycie ewentualnych powikłań oraz ocenę stanu protezy. Lekarz sprawdza dopasowanie, stabilność, zużycie zębów sztucznych, stan błony śluzowej oraz zębów własnych. W razie potrzeby zleca podścielenie, naprawę pęknięć, wymianę elementów retencyjnych lub całkowite wykonanie nowej protezy. Stały nadzór jest szczególnie ważny u pacjentów w podeszłym wieku oraz osób z chorobami ogólnymi, takimi jak osteoporoza czy cukrzyca.

Warto również pamiętać, że proteza ruchoma nie jest uzupełnieniem “na całe życie”. Z biegiem lat dochodzi do zmian w podłożu, ścierania zębów sztucznych, a także naturalnego zużycia materiału. Zazwyczaj po kilku–kilkunastu latach konieczne bywa wykonanie nowego uzupełnienia, lepiej dopasowanego do aktualnych warunków anatomicznych i funkcjonalnych. Świadome podejście do tej kwestii ułatwia utrzymanie wysokiej jakości życia pacjentów korzystających z protez.

Znaczenie protez ruchomych dla funkcji, estetyki i jakości życia

Protezy ruchome, mimo swojej pozornej prostoty, odgrywają ogromną rolę w przywracaniu funkcji narządu żucia. Odtworzenie ciągłości łuków zębowych pozwala na efektywniejsze rozdrabnianie pokarmów, co wpływa na prawidłowe trawienie i ogólny stan zdrowia. U pacjentów, którzy przez dłuższy czas funkcjonowali bez zębów, wprowadzenie protezy może znacząco rozszerzyć repertuar tolerowanych produktów spożywczych, a tym samym poprawić bilans żywieniowy.

Nie mniej istotny jest aspekt estetyczny. Braki zębowe, szczególnie w odcinku przednim, wpływają na wygląd uśmiechu, kształt warg oraz ogólną harmonię twarzy. Proteza ruchoma, zwłaszcza odpowiednio zaprojektowana pod względem koloru i ustawienia zębów, pozwala przywrócić naturalny, atrakcyjny wygląd. Ma to bezpośrednie przełożenie na samoocenę, pewność siebie i kontakty społeczne pacjenta. Wiele osób zgłasza poprawę samopoczucia psychicznego już po kilku tygodniach użytkowania nowego uzupełnienia.

Protezy ruchome wpływają także na funkcję mowy. W początkowym okresie adaptacji mogą występować trudności z prawidłową artykulacją niektórych głosek, zwłaszcza syczących i szumiących. Jednak dzięki ćwiczeniom, czytaniu na głos i systematycznemu noszeniu protezy, większość pacjentów szybko odzyskuje wyraźną mowę. Dobrze zaprojektowana proteza pomaga również w utrzymaniu prawidłowego podparcia dla tkanek miękkich policzków i warg, co zapobiega ich zapadaniu się.

W kontekście jakości życia istotne jest, że protezy ruchome stanowią często jedyne realne rozwiązanie dla pacjentów, którzy z różnych względów nie mogą skorzystać z leczenia implantologicznego czy rozległych mostów protetycznych. Dzięki nim możliwe jest przywrócenie podstawowych funkcji narządu żucia za cenę stosunkowo niewielkiego obciążenia finansowego i biologicznego. Właśnie dlatego w wielu systemach opieki zdrowotnej protezy ruchome stanowią podstawowy element świadczeń protetycznych.

Podsumowując, proteza ruchoma jest ważnym pojęciem w słowniku stomatologicznym i kluczowym narzędziem terapeutycznym w leczeniu rozległych braków zębowych. Jej prawidłowe zaprojektowanie, wykonanie, użytkowanie i kontrola wymagają współpracy pacjenta z zespołem stomatologicznym. Świadomość zalet, ograniczeń, zasad higieny oraz możliwych powikłań pozwala na pełniejsze wykorzystanie potencjału, jaki niosą ze sobą nowoczesne rozwiązania protetyczne.

FAQ – najczęstsze pytania na temat protez ruchomych

1. Jak długo trwa przyzwyczajanie się do nowej protezy ruchomej?
Okres adaptacji jest indywidualny i zwykle wynosi od kilkunastu dni do kilku tygodni. Początkowo mogą pojawić się otarcia, zwiększone ślinienie, trudności w gryzieniu twardszych pokarmów oraz lekkie zaburzenia mowy. Ważne jest systematyczne noszenie protezy, stosowanie się do zaleceń lekarza oraz zgłaszanie się na wizyty kontrolne w razie bólu czy dyskomfortu, aby możliwe były niezbędne korekty.

2. Czy z protezą ruchomą można jeść wszystko?
Po okresie adaptacji większość pacjentów wraca do zróżnicowanej diety, jednak pewne ograniczenia mogą pozostać. Zaleca się unikanie szczególnie twardych produktów, które mogą powodować przeciążenia, oraz bardzo lepkich pokarmów przywierających do płyty protezy. W pierwszych tygodniach warto wybierać miękkie, drobno pokrojone potrawy i stopniowo wprowadzać nowe konsystencje. Ostateczny zakres tolerowanych pokarmów zależy od rodzaju protezy i indywidualnych warunków w jamie ustnej.

3. Jak często należy wymieniać protezę ruchomą na nową?
Średni czas użytkowania protezy ruchomej wynosi zazwyczaj od 5 do 10 lat, choć zależy to od jakości materiałów, dbałości o higienę oraz zmian w podłożu kostnym. Z biegiem lat dochodzi do zaniku wyrostków zębodołowych oraz ścierania zębów sztucznych, co pogarsza dopasowanie i funkcję uzupełnienia. O konieczności wymiany decyduje lekarz podczas wizyt kontrolnych; czasem wystarcza podścielenie protezy, a czasem zaleca się wykonanie nowego uzupełnienia.

4. Czy proteza ruchoma może uszkodzić zęby własne?
Niewłaściwie zaprojektowana lub źle dopasowana proteza częściowa może zwiększać ryzyko próchnicy i chorób przyzębia zębów filarowych, szczególnie w okolicy klamer. Dlatego tak istotne są prawidłowe planowanie, regularne kontrole oraz staranna higiena, ze szczególnym uwzględnieniem miejsc kontaktu protezy z zębami. Prawidłowo wykonana proteza, przy odpowiedniej profilaktyce, nie powinna prowadzić do uszkodzenia zębów, a wręcz może stabilizować warunki zwarciowe i rozkład sił żucia.

5. Czy zawsze trzeba zdejmować protezę ruchomą na noc?
Zdejmowanie protezy na noc jest zwykle zalecane, ponieważ pozwala błonie śluzowej odpocząć i zmniejsza ryzyko przewlekłych stanów zapalnych, grzybicy oraz otarć. Istnieją jednak sytuacje, w których lekarz może zalecić pozostawienie protezy przez całą dobę, na przykład w początkowym okresie adaptacji lub z powodów estetycznych i funkcjonalnych. Decyzja powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem wieku, stanu zdrowia ogólnego i warunków w jamie ustnej pacjenta.