Specjalista druku 3D w stomatologii to stosunkowo nowa, ale szybko zyskująca znaczenie rola w zespole dentystycznym. Osoba na tym stanowisku łączy wiedzę z zakresu stomatologii, techniki dentystycznej oraz inżynierii materiałowej z umiejętnością obsługi zaawansowanych urządzeń cyfrowych. Dzięki temu możliwe staje się precyzyjne planowanie zabiegów, wytwarzanie indywidualnych uzupełnień protetycznych, szyn i modeli, a także optymalizacja całego cyfrowego przepływu pracy w gabinecie i laboratorium.

Zakres kompetencji specjalisty druku 3D w stomatologii

Specjalista druku 3D w stomatologii odpowiada za kompleksowe zarządzanie procesem wytwarzania obiektów medycznych i pomocniczych z wykorzystaniem technologii addytywnych. Do jego codziennych zadań należy przede wszystkim przygotowanie danych cyfrowych pochodzących ze skanerów wewnątrzustnych, skanerów modelowych oraz tomografii CBCT. Dane te są przetwarzane w specjalistycznym oprogramowaniu, w którym następuje modelowanie i projektowanie przyszłych uzupełnień protetycznych lub elementów pomocniczych leczenia.

Kluczową kompetencją jest umiejętność pracy z plikami STL, OBJ i innymi formatami stosowanymi w cyfrowej stomatologii. Specjalista dokonuje segmentacji obrazów, porządkowania siatek, wygładzania i naprawy modeli, a także dopasowania ich do anatomicznych warunków pacjenta. Konieczna jest znajomość zasad okluzji, relacji szczękowo–żuchwowych oraz wymogów funkcjonalnych i estetycznych różnych rodzajów uzupełnień protetycznych, takich jak korony, mosty, protezy częściowe czy nakłady.

Ważną częścią kompetencji jest również dobór odpowiednich parametrów druku. Specjalista druku 3D określa orientację modelu na platformie roboczej, rodzaj i gęstość podpór, grubość warstwy, gęstość wypełnienia oraz sposób rozmieszczenia kilku obiektów na jednym wydruku. Te ustawienia decydują o dokładności odwzorowania, wytrzymałości i jakości powierzchni gotowego elementu. Konieczna jest umiejętność bilansowania czasu wydruku, zużycia materiału i wymaganej precyzji, szczególnie w bardzo czułych wskazaniach, jak chirurgia implantologiczna czy ortodoncja.

Specjalista musi także rozumieć ograniczenia i specyfikę poszczególnych technologii. W stomatologii najczęściej wykorzystuje się metody SLA i DLP oparte na fotopolimeryzacji żywic światłoutwardzalnych, a także technologie SLS oraz SLM/L-PBF stosowane do druku metali, np. stopów chromowo–kobaltowych lub tytanu. Dobra znajomość tych różnic pozwala dobrać technikę adekwatną do celu klinicznego – inne parametry są kluczowe w przypadku szablonu chirurgicznego, inne przy modelu pokazowym, a jeszcze inne przy strukturze pod koronę licowaną.

Rola w zespole stomatologicznym i współpraca z lekarzem

Specjalista druku 3D w stomatologii funkcjonuje najczęściej na styku gabinetu i laboratorium protetycznego. Może być zatrudniony zarówno bezpośrednio w większej klinice stomatologicznej, jak i w samodzielnym laboratorium świadczącym usługi dla wielu praktyk. Kluczowa jest jego współpraca z lekarzem dentystą, implantologiem, ortodontą, periodontologiem lub chirurgiem szczękowo–twarzowym, w zależności od profilu leczonych przypadków.

Na etapie planowania leczenia specjalista uczestniczy w analizie danych diagnostycznych i przygotowaniu cyfrowego planu zabiegu. Obejmuje to chociażby wykonywanie wirtualnego wax-upu, czyli cyfrowej rekonstrukcji pożądanego kształtu zębów, na podstawie której lekarz omawia z pacjentem możliwe efekty leczenia. Następnie, we współpracy z klinicystą, specjalista przekształca cyfrowy projekt w realne modele, szablony lub tymczasowe uzupełnienia, które pozwalają przenieść plan na warunki wewnątrzustne.

W stomatologii implantologicznej i chirurgicznej zadania specjalisty obejmują przygotowanie szablonów nawigacyjnych, umożliwiających precyzyjne wprowadzenie implantu w kość. Na podstawie połączenia danych CBCT z cyfrowym skanem łuków zębowych, specjalista projektuje szablon oraz współpracuje z lekarzem przy doborze długości i średnicy wszczepów. Od rzetelności tego procesu zależy bezpieczeństwo anatomicznych struktur, takich jak nerw zębodołowy dolny czy zatoka szczękowa, a także przewidywalność długoterminowego efektu protetycznego.

W ortodoncji specjalista druku 3D przygotowuje modele do produkcji alignerów, szyn retencyjnych, aparatów indywidualnych oraz innych elementów służących do korekty wad zgryzu. W porozumieniu z ortodontą wykonuje serie modeli ilustrujących kolejne etapy przesunięcia zębów, uwzględniając biomechanikę sił i komfort pacjenta. Analogicznie, we współpracy z protetykiem, opracowuje modele i podbudowy koron, mostów oraz konstrukcji do protez szkieletowych, dostosowanych do warunków w jamie ustnej i wymagań estetycznych.

Nie bez znaczenia jest rola doradcza wobec lekarza. Specjalista druku 3D może rekomendować zmiany w procedurach pobierania wycisków cyfrowych, sugerować inny rozstaw skanów referencyjnych lub korekty w projekcie, jeśli widzi potencjalne problemy z produkcją czy użytkowaniem. Często pełni funkcję łącznika między światem klinicznym a inżynierskim, tłumacząc ograniczenia techniczne i możliwości oprogramowania w sposób zrozumiały dla lekarza, a jednocześnie respektując wymogi biologiczne i funkcjonalne leczenia.

Sprzęt i oprogramowanie w pracy specjalisty druku 3D

Praca specjalisty druku 3D w stomatologii opiera się na zintegrowanym ekosystemie urządzeń i narzędzi programowych. Kluczową rolę odgrywają skanery wewnątrzustne pozwalające na pobieranie danych z jamy ustnej bez konieczności użycia mas wyciskowych. Trzeba jednak zrozumieć ich ograniczenia – na przykład trudności skanowania powierzchni silnie odbijających światło lub obszarów poddziąsłowych. Umiejętność prawidłowej interpretacji chmur punktów oraz kontrola jakości skanu są podstawą do dalszych prac projektowych.

Kolejny element to oprogramowanie CAD/CAM, w którym powstają projekty koron, mostów, protez, szablonów czy szyn. Specjalista posługuje się modułami dedykowanymi poszczególnym dziedzinom: protetyce stałej, ruchomej, ortodoncji czy implantologii. Nie chodzi wyłącznie o obsługę interfejsu, lecz o świadome używanie narzędzi – definiowanie linii preparacji, ustalanie grubości ścian uzupełnień, projektowanie podpór retencyjnych oraz kontrolę punktów stycznych.

Istotne jest również oprogramowanie do przygotowania druku (tzw. slicery). To w nim następuje orientacja modelu, generowanie podpór, ustawianie wysokości warstwy, prędkości ekspozycji lub parametryzacja procesu spiekania. Specjalista druku 3D musi nie tylko znać fabryczne profile urządzeń, lecz także umieć je modyfikować dla specyficznych materiałów stomatologicznych. Drobne korekty w ustawieniach potrafią znacząco zmniejszyć ryzyko deformacji, skurczu czy rozwarstwienia struktur, co bezpośrednio przekłada się na dopasowanie kliniczne i konieczność ewentualnych korekt ręcznych.

Nieodłącznym elementem pracy jest również obsługa samych drukarek. W stomatologii stosuje się kompaktowe urządzenia biurowe, jak i bardziej zaawansowane systemy laboratoryjne. Specjalista odpowiada za kalibrację, kontrolę platformy roboczej, weryfikację źródeł światła w urządzeniach fotopolimeryzacyjnych, czystość zbiorników na żywicę i poziom proszku w drukarkach proszkowych. Prawidłowe ustawienie tych parametrów warunkuje powtarzalność i stabilność procesu oraz minimalizuje ryzyko awarii.

Nie można pominąć etapu postprocessingu. Wydruki z żywic wymagają najpierw oczyszczenia z nadmiaru materiału, zwykle w kąpieli izopropanolu lub innego rozpuszczalnika, a następnie odpowiedniego doświetlenia w komorze UV. Specjalista dobiera czas i intensywność naświetlania zgodnie z zaleceniami producenta, uwzględniając grubość detali i przeznaczenie wyrobu. Zbyt krótki czas dojrzewania może oznaczać niedostateczne właściwości mechaniczne, zbyt długi – nadmierny skurcz i niezgodność wymiarową. W przypadku wydruków metalowych niezbędne bywa usuwanie podpór, piaskowanie, obróbka cieplna czy polerowanie, co również wymaga planowania już na etapie projektowania.

Materiały stosowane w druku 3D dla stomatologii

Dobór materiału to jedna z najważniejszych decyzji, jakie podejmuje specjalista druku 3D w środowisku stomatologicznym. Zastosowane tworzywo wpływa na biokompatybilność, wytrzymałość, estetykę, a także na możliwości sterylizacji i przewidywaną trwałość uzupełnienia. Najpopularniejsze są obecnie żywice fotopolimerowe przeznaczone do konkretnych zastosowań: modele diagnostyczne, szablony chirurgiczne, korony tymczasowe, płyty protez oraz szyny zgryzowe. Każda z nich charakteryzuje się inną twardością, modułem sprężystości, odpornością na ścieranie oraz stabilnością kolorystyczną.

Specjalista musi znać obowiązujące normy dotyczące wyrobów medycznych, w tym klasyfikację klas ryzyka oraz wymogi dotyczące dokumentacji materiałów. Szczególnie istotna jest certyfikacja biokompatybilności, potwierdzająca bezpieczeństwo długotrwałego kontaktu z tkankami jamy ustnej. Niewłaściwy wybór żywicy lub użycie materiału nieprzeznaczonego do zastosowań medycznych może prowadzić do reakcji alergicznych, podrażnień błony śluzowej czy degradacji elementu w środowisku śliny.

W obszarze protetyki metalowej często wykorzystywane są proszki na bazie stopów chromowo–kobaltowych oraz tytanu. Umożliwiają one drukowanie lekkich, a jednocześnie bardzo wytrzymałych konstrukcji, takich jak ruszty protez szkieletowych czy elementy implantoprotetyczne. Specjalista druku 3D musi rozumieć zasady projektowania struktur metalowych pod kątem równomiernego skurczu, naprężeń resztkowych i przewidywanej obróbki końcowej. Niewłaściwe zaplanowanie podpór albo zbyt cienkie ścianki mogą skutkować odkształceniami lub mikropęknięciami, które ujawnią się dopiero po kilku cyklach obciążeń żucia.

Coraz większe znaczenie zyskują również materiały hybrydowe i kompozytowe, łączące zalety żywic i wypełniaczy ceramicznych. Umożliwiają one drukowanie koron i mostów tymczasowych o podwyższonej odporności na ścieranie oraz lepszej estetyce niż standardowe tworzywa. W tym kontekście rola specjalisty polega nie tylko na doborze materiału, ale także na optymalizacji procesu drukowania i postprocessingu, aby zachować właściwy połysk, gładkość powierzchni i dokładność dopasowania.

Odrębną grupą są materiały przeznaczone do drukowania modeli ortodontycznych i diagnostycznych. Wymagają one dużej dokładności wymiarowej, ale nie zawsze muszą być materiałami medycznymi klasy wyrobu pozostającego w jamie ustnej. Pozwala to na wykorzystanie tańszych rozwiązań i szybszych procesów druku. Specjalista musi jednak wiedzieć, w jakich sytuacjach takie uproszczenie jest dopuszczalne, a kiedy konieczne jest użycie w pełni certyfikowanych tworzyw, szczególnie jeśli wydruk ma mieć bezpośredni kontakt z tkankami lub płynami ustrojowymi pacjenta.

Zastosowania druku 3D w stomatologii a zadania specjalisty

Zakres zastosowań druku 3D w stomatologii systematycznie się rozszerza, a wraz z nim rola specjalisty. Klasycznym przykładem są modele diagnostyczne, na podstawie których lekarz analizuje zgryz, planuje leczenie protetyczne lub ortodontyczne oraz omawia z pacjentem możliwe scenariusze terapii. W takim przypadku specjalista odpowiada za szybkie i dokładne odwzorowanie warunków anatomicznych, minimalizując ryzyko zniekształceń oraz zapewniając odpowiednią czytelność detali istotnych dla planowania.

Bardzo ważnym obszarem są szablony chirurgiczne dla implantologii oraz procedur ekstrakcyjno–chirurgicznych. Specjalista łączy dane z tomografii oraz skanu powierzchniowego, projektuje tuleje prowadzące wiertła implantologiczne, uwzględnia grubość śluzówki, kształt wyrostka zębodołowego i planowaną ostateczną pracę protetyczną. Następnie wykonuje wydruk z materiału posiadającego odpowiednią sztywność i możliwość sterylizacji w autoklawie lub w innych systemach dezynfekcji. Precyzja tych elementów ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo pacjenta i przewidywalność wyniku zabiegu.

Kolejną grupą zastosowań są szyny zgryzowe, relaksacyjne oraz ochronne. W tym przypadku specjalista musi zapewnić odpowiednie dopasowanie do łuków zębowych, przewidzieć potencjalne punkty ucisku i zaplanować grubość materiału tak, aby połączenie komfortu użytkowania z odpornością na siły żucia było optymalne. Dodatkowym wyzwaniem jest prawidłowe zaprojektowanie powierzchni kontaktu z zębami przeciwstawnymi, co ma duże znaczenie dla efektu terapeutycznego w leczeniu bruksizmu czy dysfunkcji stawów skroniowo–żuchwowych.

Druk 3D coraz częściej służy także do wytwarzania uzupełnień tymczasowych, a w niektórych systemach również długoczasowych koron i mostów. Rola specjalisty polega tu na zaprojektowaniu anatomicznej formy, uwzględnieniu odpowiednich połączeń z łącznikami implantologicznymi, a także na poprawnym doborze barwy i przezierności materiału. Zastosowanie druku 3D pozwala skrócić czas od przygotowania zębów do oddania tymczasowego uzupełnienia, co przekłada się na komfort pacjenta oraz efektywność pracy gabinetu.

W ortodoncji druk 3D wykorzystywany jest do tworzenia modeli, na których termoformuje się alignery, ale również do bezpośredniego wytwarzania elementów aparatów indywidualnych. Specjalista druku 3D musi umiejętnie przełożyć ruchy zaplanowane w oprogramowaniu ortodontycznym na serię wydruków obrazujących kolejne etapy leczenia. Oznacza to konieczność ścisłej współpracy z lekarzem, a także dbałość o spójność numeracji modeli, archiwizację danych i możliwość odtworzenia brakujących elementów w przypadku uszkodzenia lub zgubienia alignera przez pacjenta.

Kontrola jakości i bezpieczeństwo pacjenta

W zlokalizowanej na styku techniki i medycyny pracy specjalisty druku 3D kluczowe znaczenie ma kontrola jakości. Każdy wydruk przeznaczony do zastosowania klinicznego wymaga weryfikacji wymiarowej, oceny powierzchni i sprawdzenia integralności strukturalnej. Specjalista dokonuje pomiarów z użyciem cyfrowych modeli odniesienia, sprawdza grubość ścian, dopasowanie do przygotowanych zębów lub implantów oraz ocenia potencjalne miejsca osłabienia konstrukcji. W razie konieczności modyfikuje projekt lub parametry druku, by kolejna wersja spełniała wymagania kliniczne.

Bezpieczeństwo pacjenta wymaga także skrupulatnego przestrzegania zasad higieny i dezynfekcji. Wydruki muszą być oczyszczone z niezwiązanego monomeru, który mógłby wywołać reakcję alergiczną lub toksyczną. Specjalista druku 3D nadzoruje proces płukania, suszenia i doświetlania oraz prowadzi dokumentację potwierdzającą, że każdy element przeszedł określone etapy obróbki. W przypadku materiałów przeznaczonych do sterylizacji w autoklawie konieczne jest monitorowanie, czy powtarzalne cykle nie powodują niepożądanych zmian wymiarowych lub pęknięć.

Bardzo ważnym elementem jest zarządzanie partiami materiałów i śledzenie numerów serii, dat ważności oraz warunków przechowywania. Specjalista odpowiada za to, aby żywice, proszki i inne tworzywa były używane zgodnie z zaleceniami producenta. W praktyce oznacza to między innymi regularne mieszanie żywic, utrzymywanie stabilnej temperatury otoczenia drukarki, unikanie ekspozycji na światło dzienne i przekraczania zalecanego czasu użytkowania otwartej butelki.

W ramach systemu zapewniania jakości konieczne jest także prowadzenie okresowych testów urządzeń. Specjalista wykonuje wydruki kontrolne, porównuje ich wymiary z wartościami referencyjnymi i na tej podstawie ocenia, czy drukarka działa w tolerancji przewidzianej przez producenta. W przypadku stwierdzenia odchyleń podejmowane są działania serwisowe, kalibracyjne lub wymiana wyeksploatowanych komponentów. Dzięki temu minimalizuje się ryzyko, że błąd techniczny przełoży się na nieprawidłowo dopasowane uzupełnienie protetyczne czy nieprecyzyjny szablon chirurgiczny.

Ścieżka kształcenia i wymagane kompetencje osobiste

Specjalista druku 3D w stomatologii może mieć różne wykształcenie bazowe. Często są to technicy dentystyczni, inżynierowie biomedyczni, osoby po kierunkach mechanicznych, mechatronicznych lub informatycznych, a niekiedy również lekarze dentyści rozwijający się w obszarze technologii cyfrowych. Niezależnie od punktu wyjścia, niezbędne jest uzupełnienie wiedzy o specyfikę jamy ustnej, zasady okluzji, biomechanikę aparatów ortodontycznych, wymagania dotyczące wytrzymałości uzupełnień i ich wpływu na tkanki przyzębia.

Rozwój zawodowy odbywa się głównie poprzez specjalistyczne kursy, szkolenia producentów urządzeń oraz samokształcenie z zakresu oprogramowania CAD/CAM. Istotna jest także umiejętność krytycznego czytania literatury fachowej dotyczącej nowych materiałów, technologii oraz badań nad trwałością wydrukowanych uzupełnień. Specjalista powinien znać aktualne rekomendacje towarzystw naukowych, aby móc współtworzyć procedury zgodne ze współczesną wiedzą medyczną.

Poza kompetencjami stricte technicznymi, ważne są cechy osobiste. Precyzja, skrupulatność, cierpliwość oraz zdolność do analitycznego myślenia pomagają w rozwiązywaniu problemów pojawiających się na różnych etapach druku. Umiejętność pracy zespołowej i komunikowania się z lekarzami, higienistkami, asystentkami i innymi technikami jest kluczowa dla sprawnego przepływu pracy. Przydatne są również zdolności organizacyjne i gotowość do ciągłego uczenia się, wynikająca z dynamicznego rozwoju technologii addytywnych.

W kontekście prawnym i etycznym specjalista druku 3D musi rozumieć zasady ochrony danych osobowych, ponieważ pracuje na plikach zawierających informacje o stanie zdrowia pacjenta i jego anatomii. Konieczne jest stosowanie bezpiecznych systemów przechowywania i przesyłania danych, szyfrowanie plików i respektowanie procedur nadawania uprawnień dostępu. Świadomość odpowiedzialności za potencjalne konsekwencje błędów jest nieodzownym elementem profesjonalizmu w tym zawodzie.

Znaczenie specjalisty druku 3D dla przyszłości stomatologii

Rozwój stomatologii cyfrowej sprawia, że rola specjalisty druku 3D staje się coraz bardziej centralna dla funkcjonowania nowoczesnych gabinetów i laboratoriów. Dzięki połączeniu umiejętności inżynierskich i znajomości potrzeb klinicznych, osoba na tym stanowisku przyczynia się do skrócenia czasu leczenia, poprawy komfortu pacjenta i zwiększenia precyzji zabiegów. Zastosowanie technologii addytywnych umożliwia indywidualizację terapii w stopniu nieosiągalnym dla tradycyjnych metod, co szczególnie widać w implantologii, ortodoncji oraz protetyce estetycznej.

W perspektywie kolejnych lat można spodziewać się dalszej integracji druku 3D z innymi narzędziami cyfrowymi, takimi jak systemy nawigacji chirurgicznej, rozszerzona rzeczywistość czy symulacje biomechaniczne. Specjalista druku 3D będzie coraz częściej pełnił funkcję koordynatora cyfrowego przepływu pracy, odpowiadając za spójność danych między różnymi platformami i urządzeniami. Jednocześnie rozszerzy się zakres stosowanych materiałów, w tym potencjalnych biomateriałów do regeneracji tkanek czy drukowanych struktur kompozytowych o parametrach zbliżonych do naturalnych zębów.

Znaczenie tej roli widoczne jest również na płaszczyźnie edukacyjnej. Dzięki drukowanym modelom anatomicznym i patologicznym możliwe jest realistyczne szkolenie studentów stomatologii oraz doskonalenie umiejętności lekarzy w zakresie planowania zabiegów. Specjalista druku 3D wspiera tworzenie takich materiałów dydaktycznych, dobierając odpowiednie technologie i parametry, aby modele wiernie odzwierciedlały warunki kliniczne. W ten sposób przyczynia się do podniesienia poziomu kształcenia i pośrednio wpływa na jakość opieki nad pacjentami.

Podsumowując, specjalista druku 3D w stomatologii to nie tylko operator drukarki, lecz przede wszystkim ekspert odpowiedzialny za całokształt procesu tworzenia cyfrowych rozwiązań terapeutycznych. Łączy on wiedzę z wielu dziedzin, dba o bezpieczeństwo pacjenta, jakość wyrobów medycznych oraz efektywność pracy kliniki i laboratorium. Wraz z dalszym rozwojem technologii addytywnych znaczenie tej specjalizacji będzie rosło, czyniąc ją jednym z kluczowych ogniw nowoczesnej stomatologii.

FAQ

Kim dokładnie jest specjalista druku 3D w stomatologii?
Specjalista druku 3D w stomatologii to osoba odpowiedzialna za projektowanie i wytwarzanie elementów wykorzystywanych w leczeniu dentystycznym z użyciem technologii addytywnych. Pracuje na cyfrowych skanach jamy ustnej, danych z tomografii i oprogramowaniu CAD/CAM, przygotowując modele, szablony chirurgiczne, szyny, uzupełnienia tymczasowe oraz inne struktury. Łączy wiedzę techniczną z rozumieniem potrzeb klinicznych lekarza i pacjenta.

Jakie wykształcenie jest wymagane, aby zostać specjalistą druku 3D?
Nie istnieje jedna, sztywno określona ścieżka kształcenia. Najczęściej są to technicy dentystyczni lub inżynierowie biomedyczni, mechaniczni czy informatycy, którzy ukończyli dodatkowe kursy z zakresu stomatologii cyfrowej i CAD/CAM. Kluczowe jest zrozumienie anatomii jamy ustnej, zasad okluzji oraz wymagań protetycznych i chirurgicznych. Konieczne jest też stałe podnoszenie kwalifikacji w zakresie nowych materiałów, urządzeń i procedur cyfrowych.

Jakie elementy może wytwarzać specjalista druku 3D dla stomatologii?
Zakres wytwarzanych elementów jest bardzo szeroki. Obejmuje przede wszystkim modele diagnostyczne, szablony chirurgiczne do implantologii, szyny zgryzowe i relaksacyjne, korony oraz mosty tymczasowe, a także modele do termoformowania alignerów ortodontycznych. W niektórych systemach możliwe jest również drukowanie konstrukcji metalowych, np. rusztów protez szkieletowych. Wybór konkretnych rozwiązań zależy od wyposażenia, materiałów oraz profilu leczonych pacjentów.

Czy praca specjalisty druku 3D ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo pacjenta?
Tak, ponieważ jakość i dokładność wydrukowanych elementów przekłada się na przebieg leczenia i ryzyko powikłań. Niedokładny szablon chirurgiczny może zmienić położenie implantu, a źle dopasowana szyna zgryzowa prowadzić do podrażnień lub pogorszenia objawów. Specjalista odpowiada za kontrolę wymiarową, właściwy dobór materiału, odpowiedni postprocessing oraz dokumentowanie parametrów produkcji, co łącznie ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i komfortu pacjenta.

W jaki sposób specjalista druku 3D współpracuje z lekarzem dentystą?
Współpraca polega na wzajemnej wymianie informacji i dopasowaniu rozwiązań technicznych do celów terapeutycznych. Lekarz dostarcza dane diagnostyczne, określa plan leczenia oraz oczekiwane cechy uzupełnienia, a specjalista przekształca te założenia w konkretny projekt i wydruk. Na każdym etapie możliwe są konsultacje, modyfikacje kształtu, grubości czy lokalizacji podpór. Dobrze zorganizowana współpraca skraca czas wykonania pracy, zmniejsza liczbę poprawek i umożliwia bardziej przewidywalne efekty leczenia.