Badanie RTG skrzydłowo-zgryzowe u dzieci jest jednym z najważniejszych narzędzi diagnostycznych w stomatologii wieku rozwojowego. Umożliwia bardzo dokładną ocenę stanu powierzchni stycznych zębów mlecznych i stałych, które są niewidoczne w zwykłym badaniu klinicznym. Dzięki nieinwazyjnemu charakterowi oraz stosunkowo niskiemu obciążeniu dawką promieniowania, zdjęcie skrzydłowo-zgryzowe stanowi standard w profilaktyce i leczeniu próchnicy u pacjentów pediatrycznych, wspierając zarówno stomatologa ogólnego, jak i pedodontę oraz ortodontę.

Na czym polega RTG skrzydłowo-zgryzowe u dzieci

RTG skrzydłowo-zgryzowe, nazywane także zdjęciem zgryzowo-skrzydłowym lub bite-wing, to rodzaj radiogramu wewnątrzustnego, na którym uwidacznia się korony zębów górnych i dolnych w jednym odcinku łuku zębowego. U dzieci najczęściej wykonuje się je w odcinku bocznym, obejmując zęby trzonowe i przedtrzonowe lub ich zawiązki. Nazwa badania pochodzi od specjalnego uchwytu z „skrzydełkiem”, na którym dziecko zagryza, stabilizując kliszę lub czujnik w ustach.

Celem badania jest przede wszystkim wykrywanie próchnicy powierzchni stycznych, a także ocena stopnia jej zaawansowania i ewentualnego zbliżenia zmiany do miazgi. Na zdjęciu RTG skrzydłowo-zgryzowym można również ocenić wysokość kości wyrostka zębodołowego, obecność złogów kamienia nazębnego, stan wypełnień oraz jakość kontaktów między zębami. U dzieci jest to szczególnie istotne ze względu na szybki przebieg procesów patologicznych w tkankach twardych zęba.

W odróżnieniu od radiogramów zębowych, które pokazują pojedynczy ząb lub niewielką grupę, zdjęcie skrzydłowo-zgryzowe koncentruje się na koronach i przyległych strukturach, pomijając w większym stopniu wierzchołki korzeni. Taki obraz jest zwykle wystarczający do codziennej diagnostyki próchnicy u dzieci, przy jednoczesnym ograniczeniu dawki promieniowania i skróceniu czasu ekspozycji. Jest to szczególnie ważne w stomatologii dziecięcej, która musi łączyć efektywność diagnostyczną z zasadą bezpieczeństwa radiologicznego.

Rola RTG skrzydłowo-zgryzowego w stomatologii dziecięcej

Stomatologia dziecięca obejmuje nie tylko leczenie już istniejących ubytków, ale przede wszystkim wczesne wykrywanie zmian i zapobieganie powikłaniom. RTG skrzydłowo-zgryzowe stanowi w tym zakresie podstawowe narzędzie, pozwalające zobaczyć to, co „ukryte” między zębami. Bardzo często dziecko zgłaszane przez rodzica jako „bez problemów”, w świetle lampy stomatologicznej wygląda na zdrowe, a jednak na radiogramie widoczne są liczne ogniska próchnicy początkowej. Dzięki temu lekarz może zaplanować odpowiednią profilaktykę, remineralizację lub mało inwazyjne leczenie zanim dojdzie do rozległych zniszczeń.

Zmiany próchnicowe u dzieci mają tendencję do szybkiego szerzenia się, zwłaszcza w zębach mlecznych o cieńszej warstwie szkliwa i zębiny. Bez wykorzystania RTG skrzydłowo-zgryzowego wiele z nich pozostałoby niewykrytych aż do momentu, kiedy pojawi się ból lub stan zapalny. Wtedy często konieczne jest bardziej rozległe leczenie zachowawcze, leczenie endodontyczne lub przedwczesne usunięcie zęba. Jest to niekorzystne zarówno dla funkcji żucia, jak i dla dalszego rozwoju zgryzu.

W praktyce gabinetu pedodontycznego zdjęcia skrzydłowo-zgryzowe wykonuje się także w celu kontroli jakości już przeprowadzonych zabiegów. Na radiogramie można ocenić dokładność wypełnień, szczelność brzegów, ewentualne nawisające fragmenty materiału oraz wzajemne relacje wypełnień z sąsiednimi zębami. Pozwala to zapobiegać wtórnej próchnicy i podrażnieniom dziąseł, które u dzieci mogą szybko doprowadzić do stanów zapalnych i dyskomfortu w jamie ustnej.

Znaczącą rolę RTG skrzydłowo-zgryzowe odgrywa także u dzieci z podwyższonym ryzykiem próchnicy, np. u pacjentów ze złymi nawykami higienicznymi, dietą bogatą w cukry, chorobami ogólnoustrojowymi lub niepełnosprawnościami utrudniającymi codzienną higienę. U takich dzieci badanie wykonywane jest częściej, aby wychwycić pierwsze oznaki demineralizacji. Lekarz może dzięki temu indywidualizować program profilaktyczny, w tym zabiegi fluoryzacji, lakowanie bruzd, instruktaż higieny oraz kontrolę nawyków żywieniowych.

Kiedy wykonuje się RTG skrzydłowo-zgryzowe u małych pacjentów

Decyzję o wykonaniu zdjęcia RTG skrzydłowo-zgryzowego u dziecka podejmuje stomatolog na podstawie badania klinicznego, wywiadu i oceny ryzyka próchnicy. Nie ma jednej, identycznej dla wszystkich, granicy wieku; duże znaczenie mają stopień współpracy dziecka, obecność zębów stałych w łuku oraz ogólny stan uzębienia. U wielu pacjentów pierwsze zdjęcia skrzydłowo-zgryzowe wykonuje się już około 4–6 roku życia, kiedy zęby mleczne są ze sobą w ścisłym kontakcie i istnieje ryzyko rozwoju próchnicy na powierzchniach stycznych.

Typowymi wskazaniami do wykonania badania są: podejrzenie próchnicy między zębami, liczne plamy próchnicowe widoczne klinicznie, historia częstych ubytków, brak możliwości dokładnego zbadania przestrzeni stycznych z powodu ciasnego ustawienia zębów, a także kontrola po leczeniu. RTG skrzydłowo-zgryzowe jest również zalecane przy ocenie zębów stałych pierwszych trzonowych i przedtrzonowych, które odgrywają kluczową rolę w stabilizacji zgryzu i prowadzeniu łuków zębowych.

U dzieci z niskim ryzykiem próchnicy, dobrą higieną i brakiem objawów, częstotliwość wykonywania zdjęć skrzydłowo-zgryzowych może być mniejsza, np. co 18–36 miesięcy, zgodnie z zaleceniami towarzystw stomatologicznych. Natomiast u pacjentów wysokiego ryzyka, z szybko postępującą próchnicą, zdjęcia wykonuje się częściej, nawet co 6–12 miesięcy. Zawsze jednak należy kierować się zasadą minimalizacji ekspozycji, wykonując tylko te badania, które są niezbędne do postawienia diagnozy i zaplanowania leczenia.

Czasami RTG skrzydłowo-zgryzowe jest zalecane także przed zabiegami ortodontycznymi, w celu oceny potencjalnych ognisk próchnicy i stanu kości w okolicy zębów poddawanych planowanemu przesunięciu. Umożliwia to wczesne leczenie ewentualnych zmian, co zmniejsza ryzyko powikłań podczas terapii aparatami stałymi lub ruchomymi. U dzieci w okresie wymiany uzębienia zdjęcia mogą stanowić uzupełnienie diagnostyki obejmującej pantomogram oraz inne radiogramy wewnątrzustne.

Technika wykonania zdjęcia skrzydłowo-zgryzowego u dziecka

Proces wykonania RTG skrzydłowo-zgryzowego jest stosunkowo szybki i mało obciążający dla małego pacjenta, jednak wymaga odpowiedniego przygotowania oraz współpracy. Dziecko siada na fotelu lub specjalnym krześle w pracowni, a osoba wykonująca badanie umieszcza w jamie ustnej specjalną kliszę, sensor cyfrowy lub płytkę fosforową wyposażoną w plastikowe „skrzydełko”. Maluch zostaje poproszony o zagryzienie skrzydełka w taki sposób, aby sensor znalazł się pomiędzy łukami zębowymi.

Ważne jest, aby pozycja czujnika była stabilna, a zęby górne i dolne w obszarze badanym znalazły się w polu ekspozycji. Następnie ustawiany jest aparat RTG, a technik lub lekarz opuszcza pomieszczenie lub odchodzi na bezpieczną odległość, uruchamiając krótką ekspozycję. Czas naświetlania jest bardzo krótki, często liczony w dziesiątych częściach sekundy, co ogranicza ruchy dziecka i zmniejsza ryzyko poruszenia obrazu. Po zakończeniu naświetlania czujnik jest wyjmowany, a dziecko może odczuwać jedynie niewielki, chwilowy dyskomfort.

U najmłodszych pacjentów, którzy mają trudności z utrzymaniem czujnika, stosuje się niekiedy mniejsze rozmiary płytek lub specjalne uchwyty pediatryczne. Kluczowe znaczenie ma odpowiednie podejście personelu – spokojne wytłumaczenie kolejnych etapów, pokazanie sprzętu, czasem zastosowanie elementów zabawy. Dzięki temu wielu małych pacjentów znacznie lepiej współpracuje, co przekłada się na jakość uzyskanego obrazu i mniejszą konieczność powtarzania ekspozycji.

Nowoczesne systemy cyfrowe w stomatologii dziecięcej pozwalają na natychmiastowe wyświetlenie radiogramu na monitorze komputera. Lekarz może wówczas powiększać fragmenty zdjęcia, zmieniać kontrast, mierzyć odległości, a nawet porównywać je z wcześniejszymi obrazami. Skraca to czas wizyty i umożliwia szybkie omówienie wyników z rodzicem. Warto podkreślić, że cyfrowa technika obrazowania dodatkowo zmniejsza dawkę promieniowania w porównaniu z tradycyjną techniką analogową, co jest szczególnie istotne u dzieci.

Bezpieczeństwo promieniowania w badaniu RTG dzieci

Promieniowanie rentgenowskie budzi zrozumiałe obawy rodziców, zwłaszcza w odniesieniu do dzieci, których organizm jest w fazie intensywnego wzrostu. W stomatologii obowiązuje zasada ALARA, oznaczająca, że dawka promieniowania powinna być „tak mała, jak to rozsądnie możliwe”, przy jednoczesnym zachowaniu jakości diagnostycznej. RTG skrzydłowo-zgryzowe jest jednym z badań o najniższym obciążeniu dawką w porównaniu z innymi radiogramami, takimi jak zdjęcia pantomograficzne czy tomografia CBCT.

Nowoczesne aparaty stomatologiczne, szczególnie te współpracujące z sensorami cyfrowymi, umożliwiają znaczną redukcję dawki dla małych pacjentów. Dodatkowo stosuje się osłony ochronne, najczęściej w postaci fartucha lub kamizelki z gumy ołowianej, który chroni tułów, oraz ochronę tarczycy w postaci specjalnego kołnierza. Choć zgodnie z aktualnymi zaleceniami nie ma konieczności rutynowego stosowania fartucha przy każdym badaniu stomatologicznym, wielu lekarzy nadal decyduje się na jego użycie u dzieci, traktując to jako element podnoszący poczucie bezpieczeństwa rodziców.

Należy podkreślić, że ryzyko związane z jednorazowym wykonaniem RTG skrzydłowo-zgryzowego jest bardzo niskie i nieporównywalnie mniejsze niż potencjalne konsekwencje zaniechania diagnostyki – takie jak rozległa próchnica, utrata zęba, zakażenia czy zaburzenia rozwoju zgryzu. Prawidłowo wykonane zdjęcie pozwala ograniczyć liczbę powtórzeń, a dobrze prowadzona dokumentacja radiologiczna umożliwia lekarzowi świadome planowanie częstotliwości badań w oparciu o indywidualną sytuację dziecka.

Istotne jest, aby rodzice informowali lekarza o wszelkich wcześniejszych ekspozycjach na promieniowanie, chorobach przewlekłych, a w przypadku dziewczynek – także o ewentualnej ciąży w wieku nastoletnim. Stomatolog, jako osoba odpowiedzialna za bezpieczeństwo radiologiczne w gabinecie, powinien każdorazowo ocenić, czy wykonanie kolejnego zdjęcia jest medycznie uzasadnione. W wielu przypadkach korzyści z zastosowania RTG skrzydłowo-zgryzowego u dzieci zdecydowanie przewyższają potencjalne ryzyka, o ile badanie jest przeprowadzane zgodnie z zasadami sztuki.

Co pokazuje RTG skrzydłowo-zgryzowe u dziecka

Na prawidłowo wykonanym RTG skrzydłowo-zgryzowym u dziecka widoczne są głównie korony zębów mlecznych i stałych w danym odcinku oraz część ich korzeni i otaczającej kości. Jednym z najważniejszych elementów jest obraz powierzchni stycznych, czyli stykających się ze sobą ścian zębów. To właśnie w tych miejscach często rozwija się próchnica, niewidoczna gołym okiem. Na radiogramie zmiana próchnicowa przedstawia się jako obszar o zmniejszonej gęstości (ciemniejszy), przebiegający od szkliwa w kierunku zębiny, czasem sięgający aż do komory miazgi.

Oprócz próchnicy, zdjęcie pozwala ocenić także obecność i rozległość wypełnień, koron protetycznych czy wkładów. U dzieci ocenia się szczelność brzegową wypełnień, ewentualne próchnicę wtórną rozwijającą się pod materiałem oraz relację wypełnień do tkanek twardych zęba. Dzięki temu możliwa jest wczesna korekta niedoskonałości lub wymiana wypełnień, zanim doprowadzą one do powikłań. Widoczne mogą być także złogi kamienia nad- i poddziąsłowego, zwłaszcza w odcinkach bocznych, które sprzyjają stanom zapalnym dziąseł.

Dla stomatologii dziecięcej ważna jest również ocena poziomu kości wyrostka zębodołowego. Choć choroby przyzębia rzadziej występują u dzieci niż u dorosłych, to nieprawidłowa higiena i wady rozwojowe mogą prowadzić do wczesnych zmian, które na radiogramie uwidaczniają się jako obniżenie wysokości kości. U dzieci z chorobami ogólnoustrojowymi, takimi jak cukrzyca czy wrodzone zaburzenia odporności, ocena tych struktur ma szczególne znaczenie dla planowania postępowania higieniczno-leczniczego.

Zdjęcie skrzydłowo-zgryzowe pozwala także na ocenę rozwoju zębów i kolejności ich wyrzynania w danym segmencie łuku. Można dostrzec zawiązki zębów stałych, stopień resorpcji korzeni zębów mlecznych oraz relację między zębami mlecznymi a stałymi. Dzięki temu lekarz jest w stanie przewidzieć ewentualne problemy z wymianą uzębienia, takie jak przedłużone utrzymywanie się zębów mlecznych czy ryzyko zatrzymania zęba stałego. Informacje te są cenne w kontekście współpracy z ortodontą i planowania dalszego leczenia rozwojowego.

RTG skrzydłowo-zgryzowe a profilaktyka i planowanie leczenia

Jedną z kluczowych zalet RTG skrzydłowo-zgryzowego u dzieci jest jego znaczenie w profilaktyce próchnicy oraz w planowaniu kompleksowego leczenia. Radiogram dostarcza danych nie tylko o aktualnym stanie uzębienia, ale także o dynamice zmian w czasie, gdy porównuje się kolejne zdjęcia. Na tej podstawie stomatolog może określić tempo rozwoju próchnicy, skuteczność dotychczasowej profilaktyki i potrzebę jej modyfikacji, np. wprowadzenia dodatkowych zabiegów fluoryzacji czy lakierowania.

W planowaniu leczenia zachowawczego zdjęcie skrzydłowo-zgryzowe umożliwia dobranie odpowiedniej metody opracowania ubytku, zakresu preparacji i rodzaju materiału wypełniającego. Lekarz może ocenić, na ile głęboka jest zmiana, czy obejmuje kontakt między zębami, czy zbliża się do miazgi, a także czy konieczne będzie zastosowanie osłony pośredniej lub podkładu leczniczego. Taka informacja jest trudna do uzyskania na podstawie samego badania klinicznego, szczególnie w przypadku zębów trzonowych u dzieci.

Z punktu widzenia długofalowej opieki stomatologicznej, RTG skrzydłowo-zgryzowe pomaga w ocenie skuteczności edukacji higienicznej. Widoczne na zdjęciach osady, kamień, stan kości i dziąseł świadczą o jakości codziennej pielęgnacji jamy ustnej w domu. Lekarz może na tej podstawie wzmocnić instruktaże higieniczne, zaproponować odpowiednie szczoteczki, nici czy płukanki, a także przekazać rodzicom konkretne zalecenia dietetyczne. Taki spersonalizowany plan oparty na twardych danych sprzyja lepszej współpracy i skuteczności profilaktyki.

RTG skrzydłowo-zgryzowe jest również narzędziem komunikacji z rodzicem. Możliwość pokazania na ekranie wyraźnych obrazów zmian próchnicowych, nawet jeśli dziecko nie odczuwa jeszcze bólu, zwiększa zrozumienie konieczności leczenia. Rodzic, widząc przebieg ubytku i jego rozmiar, łatwiej akceptuje proponowane procedury, rozumie też znaczenie regularnych wizyt kontrolnych. W ten sposób badanie radiologiczne staje się nie tylko narzędziem medycznym, ale także elementem edukacji zdrowotnej całej rodziny.

Specyfika interpretacji zdjęć skrzydłowo-zgryzowych u dzieci

Interpretacja RTG skrzydłowo-zgryzowego u dziecka wymaga od stomatologa znajomości fizjologii rozwoju uzębienia oraz różnic między zębami mlecznymi a stałymi. Struktury kostne i zębowe u dzieci są mniej zmineralizowane niż u dorosłych, co wpływa na kontrast i odcień obrazu. Zęby mleczne mają cieńszą warstwę szkliwa i zębiny, a ich komora miazgi jest proporcjonalnie większa. Zmiany próchnicowe mogą więc szybciej docierać do miazgi i powodować powikłania, a na radiogramie wymagają szczególnie uważnej oceny granicy między zębiną zdrową a zmienioną chorobowo.

Jednym z częstszych wyzwań jest odróżnienie próchnicy od tzw. przejaśnień anatomicznych, czyli obszarów o mniejszej gęstości wynikających z budowy zęba lub otaczającej kości. Doświadczony stomatolog bierze pod uwagę symetrię obrazu, położenie anatomiczne, a także porównuje radiogram z badaniem klinicznym. Przydatne jest także korzystanie z kilku zdjęć wykonanych w różnym czasie, co pozwala na obserwację progresji lub stabilności zmian. Błędna interpretacja może prowadzić zarówno do nadmiernego, jak i zbyt oszczędnego leczenia, dlatego umiejętność czytania radiogramów jest kluczową kompetencją w pedodoncji.

U dzieci w okresie wymiany uzębienia na radiogramie widoczne są jednocześnie różne stadia rozwoju zębów – od zawiązków z niedokończoną mineralizacją, przez zęby z częściowo uformowanymi korzeniami, aż po zęby z resorpcją korzeni mlecznych. Każdy z tych etapów ma swoją charakterystyczną radiologiczną prezentację. Stomatolog ocenia, czy obserwowany obraz mieści się w granicach normy dla danego wieku, czy też wskazuje na zaburzenia, takie jak opóźnione wyrzynanie, nadliczbowość zębów czy zaburzenia formowania tkanek twardych.

Z punktu widzenia słownika stomatologicznego warto podkreślić, że prawidłowa interpretacja RTG skrzydłowo-zgryzowego wymaga znajomości standardowych projekcji, umiejętności rozpoznawania artefaktów (np. spowodowanych ruchem pacjenta czy nieprawidłowym ułożeniem czujnika) oraz świadomości ograniczeń metody. Zdjęcie skrzydłowo-zgryzowe nie zastępuje innych badań radiologicznych, ale stanowi ich cenne uzupełnienie, szczególnie w kontekście diagnostyki powierzchni stycznych i oceny zmian próchnicowych u dzieci.

Znaczenie RTG skrzydłowo-zgryzowego w praktyce stomatologicznej

RTG skrzydłowo-zgryzowe u dzieci jest nieodłącznym elementem nowoczesnej praktyki stomatologicznej, wpisując się w standardy opieki opartej na dowodach naukowych. Pozwala na wczesne wykrycie i precyzyjne monitorowanie próchnicy, ocenę jakości leczenia, kontrolę rozwoju zębów oraz stanu kości. Dzięki niewielkiej dawce promieniowania i krótkiej ekspozycji jest metodą bezpieczną, pod warunkiem stosowania odpowiednich zasad ochrony radiologicznej i indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.

Dla lekarzy zajmujących się stomatologią dziecięcą znajomość wskazań, techniki wykonania i zasad interpretacji zdjęć skrzydłowo-zgryzowych jest kompetencją podstawową. Z kolei dla rodziców zrozumienie roli tego badania pomaga w świadomym uczestnictwie w procesie leczenia, ogranicza lęk przed promieniowaniem i umożliwia podejmowanie decyzji opartych na rzetelnej informacji. Włączenie RTG skrzydłowo-zgryzowego do regularnych kontroli jamy ustnej stanowi inwestycję w zdrowie dziecka, pozwalającą na utrzymanie jego uzębienia w dobrym stanie przez wiele lat.

W ujęciu słownikowym RTG skrzydłowo-zgryzowe u dzieci można zdefiniować jako szczególny typ wewnątrzustnego badania radiologicznego, wykonywanego z użyciem czujnika utrzymywanego w pozycji zgryzowej, służący głównie do diagnostyki i monitorowania próchnicy na powierzchniach stycznych zębów mlecznych i stałych, oceny poziomu kości wyrostka zębodołowego oraz kontroli jakości leczenia stomatologicznego. Jego znaczenie rośnie wraz z dążeniem do jak najwcześniejszego wykrywania chorób jamy ustnej oraz ograniczania inwazyjnych procedur u małych pacjentów.

RTG skrzydłowo-zgryzowe, choć z pozoru prostą procedurą, stanowi w istocie zaawansowane narzędzie diagnostyczne, integrujące wiedzę z zakresu radiologii stomatologicznej, pedodoncji i profilaktyki. Dzięki niemu możliwe jest realizowanie nowoczesnego modelu opieki, w którym nacisk kładzie się na wczesną interwencję, zachowanie tkanek twardych i długofalową ochronę zdrowia jamy ustnej dziecka. Właściwe wykorzystanie tego badania w praktyce klinicznej wymaga zarówno odpowiedniego sprzętu, jak i kompetentnej interpretacji, a także świadomej współpracy ze strony rodziców.

FAQ

Jak często dziecko powinno mieć wykonywane RTG skrzydłowo-zgryzowe?
Częstotliwość zależy od indywidualnego ryzyka próchnicy. U dzieci z małą liczbą ubytków, dobrą higieną i zdrową dietą zdjęcia mogą być potrzebne co 18–36 miesięcy. U pacjentów z licznymi zmianami próchnicowymi, słabą higieną lub chorobami ogólnymi badanie wykonuje się częściej, nawet co 6–12 miesięcy. Ostateczną decyzję zawsze podejmuje stomatolog po zbadaniu dziecka.

Czy RTG skrzydłowo-zgryzowe jest bolesne lub nieprzyjemne dla dziecka?
Samo badanie jest bezbolesne; dziecko może odczuwać jedynie lekki dyskomfort związany z obecnością czujnika w ustach. Ekspozycja trwa bardzo krótko, zwykle ułamki sekundy. Odpowiednie przygotowanie, spokojne wyjaśnienie przebiegu badania i zastosowanie sensorów o mniejszych rozmiarach dla najmłodszych sprawiają, że większość dzieci znosi procedurę bez większych problemów i obaw.

Czy promieniowanie podczas RTG skrzydłowo-zgryzowego jest bezpieczne?
Dawka promieniowania w tym badaniu jest bardzo mała, zwłaszcza przy użyciu nowoczesnych aparatów cyfrowych. Dodatkowo stosuje się zasadę minimalizacji ekspozycji oraz osłony ochronne, takie jak fartuch i kołnierz na tarczycę. Ryzyko związane z jednorazowym wykonaniem zdjęcia jest nieporównywalnie mniejsze niż konsekwencje niewykrytej próchnicy, dlatego badanie uważa się za bezpieczne.

Od jakiego wieku można wykonywać dzieciom RTG skrzydłowo-zgryzowe?
Nie ma sztywnej dolnej granicy wieku; istotna jest współpraca dziecka oraz potrzeba diagnostyczna. U wielu małych pacjentów pierwsze takie zdjęcia wykonuje się około 4–6 roku życia, gdy zęby mleczne kontaktują się ze sobą i rośnie ryzyko próchnicy między zębami. Jeśli lekarz widzi wyraźne wskazania, może zaproponować badanie wcześniej, zawsze po rozmowie z rodzicami.

Czy RTG skrzydłowo-zgryzowe może zastąpić inne rodzaje zdjęć RTG u dzieci?
Zdjęcie skrzydłowo-zgryzowe świetnie sprawdza się w ocenie próchnicy powierzchni stycznych i poziomu kości, ale nie pokazuje pełnej długości korzeni ani całej szczęki i żuchwy. Dlatego nie zastępuje zdjęcia pantomograficznego czy innych radiogramów, lecz je uzupełnia. O doborze rodzaju badania decyduje stomatolog, kierując się konkretnym problemem klinicznym oraz wiekiem dziecka.