Zdjęcie zgryzowe RTG przyzębia jest jednym z podstawowych badań obrazowych wykorzystywanych w stomatologii, szczególnie w diagnostyce chorób tkanek otaczających zęby. Choć na co dzień częściej mówi się o klasycznych zdjęciach punktowych czy pantomogramach, to właśnie technika zgryzowa odgrywa istotną rolę w ocenie struktur położonych zarówno po stronie policzkowej, jak i językowej lub podniebiennej. Zrozumienie, czym dokładnie jest to badanie, kiedy się je wykonuje oraz jak wygląda jego przebieg, pomaga pacjentowi świadomie uczestniczyć w procesie leczenia stomatologicznego i periodontologicznego.

Na czym polega zdjęcie zgryzowe RTG przyzębia

Zdjęcie zgryzowe RTG to rodzaj wewnątrzustnego badania radiologicznego, w którym pacjent zagryza specjalną kliszę lub czujnik cyfrowy umieszczony pomiędzy łukami zębowymi. W odróżnieniu od klasycznego zdjęcia punktowego, obejmuje ono szerszy obszar – jednocześnie kilka sąsiadujących zębów, a często nawet cały fragment łuku zębowego. Dzięki takiemu ujęciu uzyskuje się kompleksowy obraz korzeni, wyrostka zębodołowego oraz otaczających je tkanek, stanowiących **przyzębie**.

W kontekście periodontologii zdjęcie zgryzowe ma szczególne znaczenie, ponieważ pozwala ocenić stopień utraty kości, obecność kieszonek kostnych oraz relację położenia zębów do struktur podporowych. Wiązka promieniowania jest prowadzona pod odpowiednim kątem w stosunku do zębów i kości, tak aby maksymalnie ograniczyć zniekształcenia obrazu oraz zapewnić możliwie wierne odwzorowanie stosunków anatomicznych. Nowoczesne aparaty RTG umożliwiają wykonywanie zdjęć z bardzo niską dawką promieniowania, a stosowanie czujników cyfrowych sprawia, że dawka ta jest dodatkowo zredukowana w porównaniu z tradycyjną kliszą.

Istotą zdjęcia zgryzowego jest rejestracja zarówno koron, jak i korzeni zębowych oraz otaczającej je tkanki kostnej na jednym obrazie. Daje to lekarzowi możliwość równoczesnej oceny stanu szkliwa, zębiny, miazgi, więzadeł ozębnej, a przede wszystkim kości wyrostka zębodołowego. Dzięki temu zdjęcie zgryzowe RTG przyzębia stanowi jeden z filarów diagnostyki chorób przyzębia, uzupełniając badanie kliniczne z sondowaniem kieszonek dziąsłowych oraz ocenę objawów takich jak krwawienie, ruchomość zębów czy recesje dziąseł.

Ważnym elementem jest również możliwość porównywania kolejnych zdjęć wykonanych w różnych odstępach czasu. Pozwala to obserwować dynamikę zmian chorobowych, oceniać tempo utraty kości lub skuteczność leczenia periodontologicznego. Z punktu widzenia stomatologa zdjęcie zgryzowe jest więc nie tylko narzędziem diagnostycznym, ale także kontrolnym, niezbędnym do planowania i monitorowania terapii, zwłaszcza u pacjentów z zaawansowaną chorobą przyzębia.

Budowa przyzębia a obraz radiologiczny

Aby w pełni zrozumieć rolę zdjęcia zgryzowego RTG, warto przypomnieć, z jakich struktur składa się przyzębie. Zaliczamy do niego dziąsło, ozębną, cement korzeniowy oraz kość wyrostka zębodołowego. Tworzą one złożony, dynamiczny zespół tkanek odpowiedzialnych za utrzymanie zębów w kości szczęki i żuchwy, amortyzację sił żucia oraz ochronę głębiej położonych struktur. Każdy z tych elementów ma swoje charakterystyczne odzwierciedlenie na obrazie RTG.

Kość wyrostka zębodołowego, jako tkanka zmineralizowana, jest najbardziej wyraźna na zdjęciu. W warunkach prawidłowych brzeg wyrostka przebiega blisko szyjek zębowych, a przestrzenie międzyzębowe są wypełnione kością przegrodową o jednorodnej strukturze. Linie graniczne pomiędzy ozębną a kością powinny być stosunkowo regularne. Ozębna, czyli struktura włóknista łącząca korzeń zęba z kością, widoczna jest jako delikatna, cienka przestrzeń wokół korzenia, zaznaczająca się jako ciemniejsza linia.

Dziąsło jako tkanka miękka nie jest bezpośrednio widoczne na zdjęciu RTG, ale jego stan można pośrednio ocenić na podstawie położenia brzegu kości i ewentualnych ubytków poziomu wyrostka zębodołowego. Cement korzeniowy, choć ważny z punktu widzenia biologii przyzębia, na obrazie radiologicznym zwykle nie odróżnia się wyraźnie od zębiny korzeniowej. Niemniej jego patologiczne przebudowy, takie jak resorpcje lub nadmierne zgrubienia, mogą być niekiedy uchwytne na dokładnych zdjęciach zgryzowych.

W przebiegu chorób przyzębia, przede wszystkim przewlekłego zapalenia przyzębia, dochodzi do postępującej utraty kości otaczającej korzenie zębów. Na zdjęciu zgryzowym przejawia się to obniżeniem poziomu kości w stosunku do szkliwno-cementowej granicy zęba, a także powstawaniem pionowych ubytków kostnych pomiędzy zębami. Radiologiczna ocena tych zmian jest kluczowa dla ustalenia stopnia zaawansowania choroby, rokowania dla poszczególnych zębów oraz wyboru odpowiedniej metody leczenia.

Warto podkreślić, że zdjęcie zgryzowe pozwala również na uwidocznienie innych patologii, które mogą wpływać na stan przyzębia lub przebieg terapii. Należą do nich m.in. nieprawidłowości anatomiczne korzeni, resorpcje zewnętrzne, zmiany okołowierzchołkowe, złamania korzeni, obecność materiałów wypełniających kanały korzeniowe oraz ciała obce w obrębie tkanek. Wszystko to ma znaczenie przy planowaniu leczenia periodontologicznego, endodontycznego oraz protetycznego.

Zastosowanie zdjęcia zgryzowego w diagnostyce chorób przyzębia

Zdjęcie zgryzowe RTG przyzębia jest jednym z podstawowych narzędzi w diagnostyce chorób przyzębia. Choć rozpoznanie opiera się przede wszystkim na badaniu klinicznym, sondowaniu kieszonek przyzębnych i ocenie objawów zgłaszanych przez pacjenta, to bez obrazu radiologicznego trudno byłoby rzetelnie ocenić rzeczywisty stan kości. Zdjęcie zgryzowe umożliwia jednoczesną wizualizację kilku sąsiadujących zębów, co jest szczególnie cenne przy analizie ubytków kostnych w odcinkach bocznych.

W praktyce periodontologicznej zdjęcia zgryzowe wykorzystuje się do określenia rodzaju i zasięgu ubytków kostnych – czy mają one charakter poziomy, czy pionowy, czy obejmują jedną, dwie czy więcej ścian kości. Na tej podstawie można planować zabiegi regeneracyjne, takie jak sterowana regeneracja tkanek, zabiegi płatowe, augmentacja kości czy zastosowanie materiałów kościozastępczych. Ubytki pionowe, szczególnie głębokie, często kwalifikują się do specjalistycznych procedur chirurgicznych, których skuteczność zależy od precyzyjnej oceny radiologicznej.

Zdjęcie zgryzowe pozwala również ocenić stopień zaawansowania choroby przyzębia według stosowanych klasyfikacji. Analiza poziomu kości względem długości korzenia, porównanie z zębami sąsiednimi oraz uwzględnienie rozległości zmian w całym łuku zębowym umożliwiają ustalenie stopnia utraty przyczepu łącznotkankowego. Informacje te są kluczowe przy rokowaniu dla poszczególnych zębów: w niektórych przypadkach możliwe jest zachowanie zębów z zaawansowaną utratą kości, jeśli ich stabilność można zwiększyć poprzez odpowiednie leczenie i ewentualne unieruchomienie, w innych konieczna jest ekstrakcja.

Warto dodać, że zdjęcie zgryzowe ma także znaczenie w diagnostyce wczesnych stadiów choroby przyzębia. Choć pierwsze zmiany dotyczą zwykle tkanek miękkich i są uchwytne głównie klinicznie, to już w początkowym okresie może dojść do niewielkiego obniżenia poziomu kości. U pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak palenie tytoniu, cukrzyca czy obciążenie genetyczne, wczesne wychwycenie takich zmian na zdjęciu RTG pozwala wdrożyć intensywną profilaktykę i leczenie, zanim dojdzie do nieodwracalnego uszkodzenia struktur podporowych.

Zdjęcia zgryzowe są również przydatne do oceny wpływu innych schorzeń jamy ustnej na stan przyzębia. Przykładem mogą być zęby leczone endodontycznie, w których przewlekłe zmiany okołowierzchołkowe mogą przenosić się na kość wyrostka zębodołowego i nasilać utratę przyczepu. Również nieprawidłowo wykonane wypełnienia, nawisające brzegi materiału, nieodpowiednio dobrane korony protetyczne czy mosty mogą sprzyjać gromadzeniu płytki bakteryjnej i kamienia, co w badaniu radiologicznym objawia się charakterystycznym obrazem ubytków kostnych w okolicy brzeżnej przyzębia.

Przebieg badania zdjęcia zgryzowego RTG przyzębia

Badanie zdjęcia zgryzowego RTG jest stosunkowo proste, szybkie i mało uciążliwe dla pacjenta. Przed jego wykonaniem stomatolog lub technik elektroradiologiczny przeprowadza krótki wywiad, pytając m.in. o ewentualną ciążę, przebyte schorzenia oraz wcześniejsze ekspozycje na promieniowanie. Pacjent otrzymuje fartuch ochronny z wkładką ołowianą, który ma na celu ograniczenie dawki promieniowania dla narządów szczególnie wrażliwych, takich jak tarczyca czy narządy rodne.

Następnie do jamy ustnej wprowadza się odpowiednio uformowaną kliszę lub czujnik cyfrowy, umieszczając go pomiędzy łukami zębowymi. Pacjent proszony jest o delikatne, ale stabilne zagryzienie, tak aby nośnik pozostał nieruchomy w trakcie wykonywania ekspozycji. Prawidłowe ułożenie jest kluczowe dla jakości obrazu – w niektórych przypadkach konieczne może być powtórne ustawienie kliszy, jeśli pierwsze podejście nie zapewnia optymalnego ujęcia interesującego obszaru.

W momencie wykonywania zdjęcia pacjent powinien pozostać nieruchomy, nie wykonywać ruchów żuchwą ani językiem oraz nie przełykać. Samo naświetlanie trwa zwykle ułamki sekundy, a większą część czasu badania zajmuje właściwe ustawienie aparatu i przygotowanie pacjenta. Po wykonaniu ekspozycji, w przypadku systemów cyfrowych, obraz pojawia się na monitorze niemal natychmiast, co pozwala lekarzowi szybko ocenić jego jakość i ewentualną konieczność powtórzenia.

Badanie jest bezbolesne, choć u niektórych osób, zwłaszcza z nasilonym odruchem wymiotnym lub wąskim łukiem zębowym, umieszczenie kliszy może powodować pewien dyskomfort. Doświadczony personel potrafi jednak odpowiednio dobrać rozmiar nośnika oraz sposób jego ułożenia, aby ograniczyć nieprzyjemne odczucia. Cała procedura, łącznie z przygotowaniem, rzadko trwa dłużej niż kilka minut, co sprawia, że jest ona łatwo akceptowana przez większość pacjentów, w tym także dzieci i osoby starsze.

Po wykonaniu zdjęcia lekarz przystępuje do jego szczegółowej analizy. Ocenia stopień utraty kości, kształt ubytków, relację korzeni do struktur anatomicznych, obecność ewentualnych zmian patologicznych oraz jakość wcześniejszych prac stomatologicznych. Interpretacja zdjęcia wymaga doświadczenia i znajomości zarówno anatomii, jak i możliwych artefaktów obrazowania. W razie potrzeby wynik badania może zostać skonsultowany z radiologiem stomatologicznym lub periodontologiem, aby uzyskać możliwie najdokładniejszą diagnozę.

Bezpieczeństwo promieniowania i przeciwwskazania

Kwestia bezpieczeństwa promieniowania rentgenowskiego budzi zrozumiałe zainteresowanie pacjentów. Współczesne aparaty RTG stosowane w stomatologii są projektowane tak, aby dawka promieniowania była jak najniższa, przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedniej jakości obrazu. Zdjęcie zgryzowe RTG wiąże się z ekspozycją znacznie mniejszą niż wiele badań radiologicznych innych okolic ciała, a stosowanie czujników cyfrowych jeszcze bardziej ogranicza otrzymaną dawkę.

Dodatkowo, podczas każdego badania stosuje się środki ochronne, takie jak fartuchy oraz kołnierze ołowiane, szczególnie ważne w przypadku dzieci i kobiet w wieku rozrodczym. Ekspozycje wykonuje się wyłącznie wtedy, gdy istnieją ku temu wyraźne wskazania kliniczne, a informacja diagnostyczna z badania ma bezpośredni wpływ na plan leczenia. Zasada ta określana jest akronimem ALARA, oznaczającym utrzymywanie dawki promieniowania na możliwie najniższym, rozsądnie osiągalnym poziomie.

Jednym z najważniejszych względnych przeciwwskazań do wykonywania badań RTG jest ciąża, zwłaszcza w pierwszym trymestrze. Jeśli zdjęcie zgryzowe jest absolutnie konieczne, stosuje się szczególnie restrykcyjne środki ochronne i minimalizuje dawkę promieniowania. W wielu sytuacjach badanie można jednak odroczyć do czasu po zakończeniu ciąży lub zastąpić inną metodą diagnostyczną. Dlatego tak ważne jest, aby pacjentka zawsze informowała lekarza o możliwości bycia w ciąży przed przystąpieniem do badania.

Niektóre inne stany, takie jak ostre stany zapalne w jamie ustnej, trudności z otwieraniem ust czy znaczny odruch wymiotny, mogą utrudniać wykonanie zdjęcia zgryzowego, ale nie stanowią typowych przeciwwskazań. W takich przypadkach lekarz podejmuje indywidualną decyzję, dopasowując technikę lub wybierając alternatywną metodę obrazowania. Kluczowe pozostaje zawsze zachowanie równowagi między korzyściami diagnostycznymi a potencjalnym ryzykiem ekspozycji.

Rola zdjęcia zgryzowego RTG w planowaniu leczenia

Zdjęcie zgryzowe RTG przyzębia ma fundamentalne znaczenie w planowaniu kompleksowego leczenia stomatologicznego, wykraczającego poza same zagadnienia periodontologiczne. Ocena stanu kości i przyzębia przy pomocy tego badania jest niezbędna przed rozpoczęciem terapii protetycznej, ortodontycznej czy implantologicznej. Stabilne, zdrowe przyzębie stanowi podstawę trwałości każdej pracy rekonstrukcyjnej, dlatego lekarz musi mieć pewność, że wyrostek zębodołowy jest w stanie przenosić obciążenia żucia bez ryzyka dalszej utraty kości.

W leczeniu protetycznym zdjęcie zgryzowe pomaga ocenić zęby filarowe pod przyszłe korony czy mosty. Lekarz sprawdza, czy długość korzeni, poziom kości oraz ewentualne zmiany okołowierzchołkowe pozwalają na bezpieczne obciążenie tych zębów. W przypadku planowania rozległych prac protetycznych konieczne może być połączenie kilku rodzajów badań RTG, ale zdjęcia zgryzowe stanowią ważny element tej dokumentacji, zwłaszcza w odcinkach bocznych, gdzie dostęp wizualny jest ograniczony.

W ortodoncji stan przyzębia ocenia się przed rozpoczęciem leczenia aparatami stałymi lub ruchomymi. Przemieszczanie zębów w łuku wymaga zdrowego przyzębia, a obecność ubytków kostnych lub aktywnego zapalenia przyzębia może prowadzić do nasilenia utraty kości i pogorszenia rokowania dla zębów. Zdjęcia zgryzowe pomagają wykryć subtelne zmiany, które mogą nie być widoczne na standardowym pantomogramie, zwłaszcza w obrębie powierzchni stycznych.

W implantologii, choć podstawowym badaniem często jest tomografia CBCT, zdjęcia zgryzowe nadal mają swoje miejsce, szczególnie w kontroli pooperacyjnej i ocenie integracji implantu z kością. Pozwalają one monitorować poziom kości wokół wszczepu na różnych etapach leczenia oraz wychwytywać ewentualne wczesne oznaki periimplantitis. Połączenie informacji z badania radiologicznego z kliniczną oceną stanu tkanek miękkich wokół implantów umożliwia wczesną interwencję i zwiększa szanse na długoterminowe utrzymanie wszczepów.

Zdjęcie zgryzowe RTG a inne badania radiologiczne w stomatologii

W praktyce stomatologicznej wykorzystuje się kilka podstawowych rodzajów zdjęć RTG, z których każde ma swoją specyfikę, zalety i ograniczenia. Zdjęcie zgryzowe RTG przyzębia należy do grupy badań wewnątrzustnych, podobnie jak zdjęcia punktowe (zębowe, okołowierzchołkowe) oraz skrzydłowo-zgryzowe. Każde z nich ukierunkowane jest na nieco inny zakres diagnostyczny, a ich właściwe dobranie pozwala uzyskać pełen obraz stanu narządu żucia.

Na tle innych badań zdjęcie zgryzowe wyróżnia się możliwością jednoczesnego zobrazowania większego odcinka łuku zębowego, przy zachowaniu stosunkowo dużej szczegółowości. Zdjęcia punktowe są zwykle bardziej precyzyjne w ocenie pojedynczego zęba i jego okolicy wierzchołkowej, natomiast mogą nie oddawać w pełni relacji między sąsiednimi zębami oraz rozległości ubytków kostnych. Z kolei zdjęcia skrzydłowo-zgryzowe są szczególnie przydatne do oceny próchnicy powierzchni stycznych i poziomu kości brzeżnej, ale mają ograniczony zasięg w kierunku pionowym.

Badania zewnątrzustne, takie jak pantomogram czy cefalometria, pozwalają na ogólną ocenę stanu uzębienia i kości szczęk, jednak ich rozdzielczość jest niższa niż w przypadku badań wewnątrzustnych. W diagnostyce przyzębia pantomogram bywa punktem wyjścia, ale do szczegółowej oceny ubytków kostnych, zwłaszcza w odcinkach bocznych, bardziej przydatne są właśnie zdjęcia zgryzowe. Dzięki nim można uniknąć niedoszacowania rozległości zmian, co mogłoby mieć miejsce przy wyłącznym oparciu się na obrazie pantomograficznym.

W niektórych sytuacjach zdjęcie zgryzowe RTG stanowi kompromis pomiędzy prostotą i dostępnością badania a potrzebą uzyskania szerokiego obrazu przy zachowaniu wysokiej rozdzielczości. Pozwala ono ograniczyć liczbę pojedynczych zdjęć punktowych, co ma znaczenie zarówno dla komfortu pacjenta, jak i łącznej dawki promieniowania. W wielu schematach diagnostycznych, szczególnie w periodontologii, zaleca się sekwencję kilku zdjęć zgryzowych obejmujących różne odcinki łuku zębowego, co zapewnia kompleksowy wgląd w stan **przyzębia** całej jamy ustnej.

Znaczenie edukacyjne i rola pacjenta w procesie diagnostycznym

Zdjęcie zgryzowe RTG przyzębia ma nie tylko wartość diagnostyczną dla lekarza, ale także istotne znaczenie edukacyjne dla pacjenta. Możliwość zobaczenia na ekranie komputera własnych zębów, korzeni oraz poziomu kości otaczającej zęby działa często bardziej przekonująco niż ustne wyjaśnienia dotyczące choroby przyzębia. Pacjent może na własne oczy zobaczyć obniżony brzeg kości, ubytki pionowe, zmiany okołowierzchołkowe czy skutki długoletniego zaniedbania higieny jamy ustnej.

Taki wizualny dowód ułatwia zrozumienie, dlaczego konieczne jest przeprowadzenie określonych zabiegów, jak skaling poddziąsłowy, kiretaż zamknięty, zabiegi flapowe czy regeneracyjne. Uświadamia także, że utrata kości jest procesem w dużej mierze nieodwracalnym, a leczenie ma na celu głównie zahamowanie progresji choroby i stabilizację istniejących zmian. Pacjent, który rozumie istotę problemu i widzi jego obraz na zdjęciu RTG, zazwyczaj wykazuje większą motywację do regularnych wizyt kontrolnych oraz dbałości o codzienną higienę.

Rola pacjenta w procesie diagnostycznym nie ogranicza się jedynie do biernego poddania się badaniu. Istotne jest, aby przekazywał lekarzowi pełne informacje o swoich dolegliwościach, czasie ich trwania, przyjmowanych lekach oraz dotychczasowym leczeniu stomatologicznym. Dane te, w połączeniu z obrazem radiologicznym, pozwalają na kompleksową ocenę stanu jamy ustnej. Współpraca pacjenta z lekarzem obejmuje również akceptację zaleceń związanych z częstotliwością wykonywania zdjęć kontrolnych, które mogą być potrzebne do oceny efektów leczenia lub monitorowania stabilności choroby przyzębia.

W edukacji pacjenta znaczenie ma także wyjaśnienie, że promieniowanie wykorzystywane przy zdjęciu zgryzowym RTG jest ściśle kontrolowane i mieści się w bezpiecznych granicach. Świadomość korzyści diagnostycznych oraz niskiego ryzyka związanego z badaniem pomaga zmniejszyć obawy i opór przed wykonywaniem niezbędnych zdjęć. W efekcie cały proces diagnostyczno-leczniczy przebiega sprawniej, a szanse na utrzymanie zdrowych zębów i przyzębia przez wiele lat znacząco rosną.

Podsumowanie znaczenia zdjęcia zgryzowego RTG przyzębia

Zdjęcie zgryzowe RTG przyzębia zajmuje ważne miejsce w nowoczesnej stomatologii i periodontologii. Łączy w sobie zalety szerokiego pola obrazowania z wysoką rozdzielczością charakterystyczną dla badań wewnątrzustnych. Umożliwia szczegółową ocenę struktury kości wyrostka zębodołowego, relacji korzeni do otaczających tkanek oraz obecności ubytków kostnych związanych z chorobami przyzębia. Dzięki temu stanowi nieocenione narzędzie w diagnostyce, planowaniu i monitorowaniu leczenia, a także w ocenie długoterminowego rokowania dla poszczególnych zębów.

Znaczenie zdjęcia zgryzowego wykracza poza wąsko rozumianą periodontologię. Badanie to jest przydatne w protetyce, ortodoncji, implantologii oraz endodoncji, gdzie dokładna znajomość stanu przyzębia jest warunkiem trwałego i przewidywalnego leczenia. Bezpieczeństwo procedury, krótki czas trwania i stosunkowo niska dawka promieniowania sprawiają, że może być ono wykonywane nawet u pacjentów wymagających częstych kontroli radiologicznych, oczywiście z poszanowaniem zasady minimalizacji ekspozycji.

Ostatecznie, zdjęcie zgryzowe RTG przyzębia jest także ważnym narzędziem komunikacji między lekarzem a pacjentem. Umożliwia obrazowe wyjaśnienie istoty problemu, prezentację skutków zaniedbań oraz omówienie planu terapeutycznego. Wzmacnia to zaufanie do lekarza, zwiększa motywację do przestrzegania zaleceń i sprzyja budowaniu długotrwałej współpracy. W efekcie zdjęcie zgryzowe staje się nie tylko badaniem diagnostycznym, ale integralną częścią całościowego podejścia do zdrowia jamy ustnej.

FAQ

1. Czym różni się zdjęcie zgryzowe RTG przyzębia od pantomogramu?
Zdjęcie zgryzowe jest badaniem wewnątrzustnym, obejmującym wybrany odcinek łuku zębowego z dużą szczegółowością, idealne do oceny przyzębia i ubytków kostnych. Pantomogram natomiast pokazuje całą jamę ustną na jednym obrazie, ale z mniejszą rozdzielczością, przez co drobne zmiany mogą być słabiej widoczne. W praktyce badania te często się uzupełniają, a wybór zależy od celu diagnostycznego.

2. Czy wykonanie zdjęcia zgryzowego RTG przyzębia jest bezpieczne?
Tak, badanie uznaje się za bezpieczne, ponieważ dawka promieniowania jest bardzo niska, zwłaszcza przy użyciu cyfrowych czujników. Dodatkowo stosuje się fartuchy i kołnierze ochronne, ograniczając ekspozycję innych części ciała. Zdjęcia wykonuje się tylko wtedy, gdy są potrzebne do diagnostyki lub planowania leczenia. Korzyści z prawidłowego rozpoznania schorzenia znacznie przewyższają potencjalne, minimalne ryzyko.

3. Kiedy stomatolog zleca zdjęcie zgryzowe RTG przyzębia?
Najczęściej badanie zlecane jest przy podejrzeniu lub leczeniu chorób przyzębia, gdy trzeba ocenić poziom i kształt kości wokół zębów. Wykorzystuje się je także przed większymi pracami protetycznymi, leczeniem ortodontycznym lub implantologicznym. Bywa konieczne przy ocenie zębów z rozległą próchnicą, zmianami okołowierzchołkowymi czy urazami. Decyzję zawsze podejmuje lekarz po badaniu jamy ustnej.

4. Jak przygotować się do zdjęcia zgryzowego RTG?
Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania. Warto jednak dokładnie umyć zęby lub przepłukać jamę ustną, aby ograniczyć ilość osadów, które mogą częściowo zaciemniać obraz. Przed wejściem do pracowni należy zdjąć metalowe przedmioty w obrębie głowy i szyi, np. kolczyki czy łańcuszki. Bardzo ważne jest poinformowanie personelu o ciąży lub jej podejrzeniu, aby odpowiednio zaplanować badanie.

5. Czy zdjęcie zgryzowe RTG przyzębia jest bolesne?
Samo wykonanie zdjęcia jest bezbolesne, ponieważ polega jedynie na umieszczeniu kliszy lub czujnika między zębami i krótkiej ekspozycji na promieniowanie. U niektórych osób może wystąpić niewielki dyskomfort związany z obecnością nośnika w jamie ustnej, szczególnie przy nasilonym odruchu wymiotnym. Cała procedura trwa jednak bardzo krótko, a doświadczony personel potrafi zminimalizować ewentualne nieprzyjemne odczucia.