Irygacja aktywna w endodoncji to jedna z kluczowych procedur decydujących o powodzeniu leczenia kanałowego. Odpowiednie wykorzystanie płynów płuczących oraz technik ich aktywacji pozwala na skuteczne oczyszczenie, dezynfekcję i przygotowanie systemu kanałowego do wypełnienia. Dzięki temu możliwe jest ograniczenie liczby bakterii, usunięcie warstwy mazistej, rozpuszczenie resztek miazgi oraz zmniejszenie ryzyka powikłań po leczeniu. Zrozumienie istoty irygacji aktywnej jest istotne zarówno dla lekarzy dentystów, jak i dla pacjentów, którzy chcą świadomie uczestniczyć w procesie leczenia.

Istota irygacji w endodoncji i różnice między irygacją bierną a aktywną

Podstawowym celem leczenia endodontycznego jest maksymalne ograniczenie liczby drobnoustrojów w systemie kanałowym oraz stworzenie warunków do szczelnego wypełnienia. Samo opracowanie mechaniczne kanału narzędziami ręcznymi lub maszynowymi nie wystarcza, ponieważ skomplikowana budowa anatomiczna kanałów – obecność odgałęzień, istm, kanałów bocznych i delt wierzchołkowych – uniemożliwia pełny kontakt narzędzi z wszystkimi powierzchniami ścian.

W tym miejscu kluczową rolę odgrywa irygacja, czyli płukanie kanałów odpowiednimi roztworami chemicznymi. Irygacja bierna polega na powolnym podawaniu płynu płuczącego do kanału za pomocą igły irygacyjnej, bez dodatkowego pobudzania jego ruchu. Taka metoda jest prosta, ale jej skuteczność w głębszych rejonach kanału, szczególnie w miejscach o utrudnionym dostępie, jest ograniczona. Płyn często omija fragmenty światła kanału, nie wnikając dostatecznie w przestrzenie boczne, a jego przepływ jest zdominowany przez zjawisko „kanału centralnego”, gdzie środek płuczący przesuwa się głównie wzdłuż osi kanału.

Irygacja aktywna wprowadza dodatkowy czynnik – zwiększony ruch płynu lub jego intensywniejszą wymianę. Może to być ruch mechaniczny, ultradźwiękowy, soniczny czy generowany ciśnieniem. Celem jest wywołanie zjawisk hydrodynamicznych, a w szczególności powstania prądów wirowych i kawitacji, które zwiększają zdolność roztworu do penetracji i usuwania zanieczyszczeń. Irygacja aktywna pozwala na bardziej efektywne dotarcie środka do obszarów niedostępnych dla instrumentów, poprawiając czystość kanału na poziomie mikrostrukturalnym.

Różnica praktyczna między irygacją bierną a aktywną sprowadza się więc do ilości energii przekazywanej płynowi. W irygacji biernej energia kinetyczna jest minimalna, ograniczona jedynie do ciśnienia związanego z naciskiem na tłok strzykawki. W irygacji aktywnej energia jest dostarczana poprzez drgania końcówek, ruch mechaniczny narzędzi czy zmienne ciśnienie w systemie kanałowym. Efektem jest wyższa skuteczność usuwania bakterii, biofilmu i warstwy mazistej, co przekłada się na większe szanse powodzenia całego leczenia.

Warto zaznaczyć, że pojęcie irygacji aktywnej nie odnosi się do jednego, konkretnego systemu lub urządzenia. Jest to szeroka kategoria metod, w której wspólnym mianownikiem jest aktywacja płynu płuczącego. Niezależnie od wybranego sposobu, irygacja aktywna musi być zawsze skoordynowana z właściwą sekwencją opracowania mechanicznego oraz doborem roztworów o odpowiednich właściwościach chemicznych.

Cele i znaczenie kliniczne irygacji aktywnej

Irygacja aktywna pełni kilka zasadniczych funkcji w trakcie leczenia endodontycznego, a ich realizacja bez zastosowania technik aktywacyjnych jest często niepełna. Z punktu widzenia stomatologii klinicznej można wyróżnić kilka głównych celów tego etapu postępowania:

Po pierwsze, chodzi o maksymalne zredukowanie populacji drobnoustrojów w systemie kanałowym. Biofilm bakteryjny przywiera do ścian zębiny i wnika w kanaliki zębinowe, tworząc strukturę odporną na działanie roztworów chemicznych i antybiotyków. Aktywacja płynu płuczącego – szczególnie ultradźwiękowa i soniczna – zwiększa siłę oddziaływania mechanicznego na biofilm, ułatwiając jego oderwanie i wypłukanie. W połączeniu z działaniem chemicznym roztworów, takich jak podchloryn sodu, pozwala to na znaczne zmniejszenie liczby bakterii.

Po drugie, irygacja aktywna przyczynia się do efektywniejszego usuwania warstwy mazistej. Warstwa mazista to mieszanina zdemineralizowanej zębiny, resztek organicznych i bakteryjnych, powstająca podczas opracowywania mechanicznego kanału. Stanowi ona barierę dla penetracji materiałów wypełniających w głąb kanalików zębinowych, utrudniając uzyskanie szczelności i sprzyjając przetrwaniu mikroorganizmów. Zastosowanie chelatorów, takich jak EDTA, w połączeniu z aktywacją ultradźwiękową lub innymi metodami, przyspiesza rozpuszczanie i odrywanie tej warstwy od ścian.

Trzecim ważnym aspektem jest usuwanie resztek miazgi, opiłków zębinowych oraz materiału martwiczego z trudno dostępnych przestrzeni anatomicznych. System kanałowy zęba często przypomina skomplikowaną sieć, w której oprócz głównego kanału występują cieśne, wąskie przewężenia, kanały dodatkowe oraz rozbudowane delta wierzchołkowe. Zwykłe płukanie bierne często nie jest w stanie dostatecznie oczyścić tych obszarów. Irygacja aktywna zwiększa turbulencję płynu i poprawia jego cyrkulację, co pozwala na skuteczniejsze wypłukanie zanieczyszczeń i zmniejszenie ryzyka pozostawienia materiału martwiczego wewnątrz korzenia.

Istotny jest także wpływ irygacji aktywnej na przygotowanie ścian kanału do adhezji materiałów wypełniających. Usuwając warstwę mazistą i zanieczyszczenia, odsłania się kanaliki zębinowe, co sprzyja penetracji sealerów i uzyskaniu mikromechanicznej retencji. Szczelne wypełnienie kanału stanowi jeden z najważniejszych czynników prognostycznych sukcesu leczenia endodontycznego. Lepiej oczyszczone ściany zwiększają szansę na długotrwałą szczelność i ograniczają ryzyko reinfekcji.

W kontekście klinicznym irygacja aktywna ma także znaczenie dla redukcji powikłań pooperacyjnych. Mniejsza ilość bakterii i toksyn w systemie kanałowym wiąże się z niższym ryzykiem wystąpienia bólu pozabiegowego oraz zaostrzeń zapalnych tkanek okołowierzchołkowych. Pacjent odczuwa to jako łagodniejszy przebieg po leczeniu, a lekarz zyskuje większą przewidywalność wyników. Coraz więcej badań klinicznych wskazuje, że odpowiednio zaplanowany protokół irygacji aktywnej może przyczynić się do lepszych wyników długoterminowych leczenia kanałowego, zwłaszcza w przypadkach z rozległymi zmianami okołowierzchołkowymi.

Rodzaje płynów stosowanych w irygacji aktywnej

Skuteczność irygacji aktywnej zależy nie tylko od sposobu pobudzania płynu, ale także od właściwości chemicznych używanych roztworów. W endodoncji stosuje się kilka grup środków o zróżnicowanym działaniu, które w odpowiednio dobranej kolejności i stężeniu tworzą kompletny protokół płukania. Każdy z tych roztworów pełni określoną funkcję, a ich połączenie pozwala na uzyskanie kompleksowego efektu czyszczącego.

Najważniejszym i najczęściej stosowanym płynem w leczeniu kanałowym jest podchloryn sodu (NaOCl). Wykazuje on silne działanie proteolityczne, co oznacza zdolność do rozpuszczania tkanek organicznych – zarówno żywej, jak i martwej miazgi, biofilmu bakteryjnego oraz resztek komórkowych. Dodatkowo, podchloryn sodu posiada silne właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. W połączeniu z aktywacją ultradźwiękową lub soniczną jego zdolność do penetracji i działania na głębsze warstwy biofilmu ulega istotnemu zwiększeniu.

Drugą ważną grupę stanowią roztwory chelatujące, takie jak EDTA. Ich głównym zadaniem jest usuwanie nieorganicznej części warstwy mazistej, czyli zdemineralizowanej zębiny oraz związków wapniowych. EDTA stosuje się zazwyczaj w końcowej fazie opracowywania kanału, po intensywnym płukaniu podchlorynem. Aktywacja tego roztworu pozwala na lepsze dotarcie do ścian kanału i przyspieszenie procesu usuwania warstwy mazistej, przygotowując powierzchnię do aplikacji uszczelniacza i gutaperki.

W niektórych protokołach wykorzystuje się również chlorheksydynę, głównie ze względu na jej szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego oraz właściwości utrzymującego się w czasie efektu antyseptycznego. Należy jednak pamiętać, że chlorheksydyna nie rozpuszcza tkanek organicznych, a jej łączenie z podchlorynem sodu może prowadzić do powstania niepożądanych osadów. Dlatego kolejność użycia oraz dokładne wypłukanie kanału między roztworami są niezwykle ważne.

Część systemów irygacyjnych wykorzystuje także roztwory oparte na nadtlenku wodoru, kwasach owocowych, a także specjalne płyny z dodatkiem substancji powierzchniowo czynnych, które zmniejszają napięcie powierzchniowe i poprawiają zwilżalność ścian kanału. Obniżenie napięcia powierzchniowego umożliwia głębszą penetrację płynu do wąskich przestrzeni i kanalików zębinowych, co ma szczególne znaczenie w kontekście aktywacji ultradźwiękowej, gdy ruch płynu jest intensywniejszy.

Dobór płynów oraz ich sekwencji zależy od indywidualnej filozofii leczenia, doświadczenia lekarza, a także od stanu wyjściowego zęba – obecności martwicy, wysięku, zmian okołowierzchołkowych czy wcześniejszego leczenia kanałowego. Niezależnie jednak od wybranej kombinacji, irygacja aktywna wymaga zawsze świadomego planowania, aby uniknąć niepożądanych interakcji chemicznych oraz zapewnić maksymalną skuteczność antyseptyczną przy zachowaniu bezpieczeństwa tkanek otaczających korzeń.

Metody i systemy irygacji aktywnej

Istnieje wiele metod aktywacji płynów irygacyjnych w endodoncji, różniących się zasadą działania, kosztami oraz stopniem złożoności. Wszystkie mają wspólny cel – zwiększenie ruchu płynu w kanale i poprawę jego zdolności do usuwania zanieczyszczeń. Jedną z najczęściej stosowanych technik jest aktywacja ultradźwiękowa, wykorzystująca drgania o wysokiej częstotliwości. Specjalne końcówki, wprowadzone do wcześniej wypełnionego płynem kanału, generują intensywne ruchy cieczy, prowadząc do zjawisk kawitacji i mikroprądów wirowych. Zwiększa to siłę oddziaływania roztworu na biofilm i warstwę mazistą, szczególnie w okolicach wierzchołkowych.

Alternatywą dla ultradźwięków jest aktywacja soniczna, działająca przy niższych częstotliwościach, ale często wykorzystująca elastyczne końcówki polimerowe lub silikonowe. Są one bardziej podatne na zginanie, co ułatwia penetrację do krzywych kanałów i zmniejsza ryzyko uszkodzenia ścian zębiny. Soniczną aktywację płynów stosuje się zarówno w kanałach prostych, jak i skomplikowanych anatomicznie, a jej zaletą jest relatywnie prostsza obsługa i mniejsze wymagania sprzętowe w porównaniu z systemami ultradźwiękowymi.

W praktyce klinicznej coraz większą popularność zyskują specjalistyczne systemy irygacyjne oparte na kontrolowanym ciśnieniu i przepływie. Zastępują one klasyczną strzykawkę z igłą poprzez urządzenia generujące pulsacyjny lub ciągły przepływ płynu pod ściśle kontrolowanym ciśnieniem, często z możliwością aspiracji. Takie rozwiązania zwiększają bezpieczeństwo zabiegu – ograniczają ryzyko przepchnięcia płynu do tkanek okołowierzchołkowych – a jednocześnie poprawiają wymianę roztworu w całej objętości kanału. W połączeniu z odpowiednim kształtowaniem przestrzeni kanałowej pozwalają na bardzo skuteczne wypłukiwanie resztek miazgi i opiłków zębinowych.

Osobną grupę stanowią systemy oparte na aktywacji negatywnym ciśnieniem. W takim rozwiązaniu płyn jest podawany do korony zęba, natomiast w okolicy wierzchołkowej umieszczona jest cienka końcówka aspirująca, która „zasysa” roztwór przez cały przebieg kanału. Dzięki temu przepływ płynu kierowany jest w stronę wierzchołka bez zwiększania ciśnienia w tym obszarze, co minimalizuje ryzyko ekstruzji roztworu poza otwór fizjologiczny. Systemy te sprawdzają się szczególnie w zębach o delikatnych, szerokich otworach wierzchołkowych oraz u pacjentów z nasilonym stanem zapalnym tkanek okołowierzchołkowych.

Coraz częściej w literaturze opisywane są także techniki aktywacji przy wykorzystaniu energii laserowej. Lasery diodowe czy Er:YAG mogą być stosowane do wzbudzania ruchu płynu w kanale poprzez generowanie efektu fotomechanicznego. Woda lub roztwór obecny w świetle kanału absorbuje energię impulsu laserowego, co prowadzi do powstania mikropęcherzyków i gwałtownych zmian ciśnienia, przekładających się na intensywne mieszanie płynu. Zaletą takich metod jest możliwość jednoczesnego oddziaływania antyseptycznego i mechanicznego, choć wymagają one specjalistycznego sprzętu i odpowiedniego przeszkolenia operatora.

W codziennej praktyce lekarze często łączą różne sposoby aktywacji, dobierając je do konkretnych warunków anatomicznych i etapu leczenia. Prosty, choć efektywny sposób to manualna aktywacja płynów za pomocą narzędzi ręcznych, takich jak pilniki lub specjalne końcówki z tworzywa sztucznego, które wykonują ruchy posuwisto-zwrotne w wypełnionym płynem kanale. Choć nie dorównuje to wydajnością nowoczesnym systemom ultradźwiękowym, stanowi istotne wzmocnienie klasycznej irygacji biernej, zwłaszcza w gabinetach dysponujących ograniczonym zapleczem sprzętowym.

Bezpieczeństwo i możliwe powikłania irygacji aktywnej

Wprowadzenie irygacji aktywnej do standardów leczenia endodontycznego niesie ze sobą nie tylko korzyści, ale i konieczność ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa. Zwiększona energia przekazywana płynom i bardziej intensywny przepływ mogą w określonych sytuacjach prowadzić do powikłań, jeśli procedura jest wykonywana niewłaściwie lub z użyciem źle dobranych parametrów. Jednym z głównych zagrożeń pozostaje przepchnięcie roztworu irygacyjnego poza otwór wierzchołkowy, czyli jego ekstruzja do tkanek okołowierzchołkowych.

Największe ryzyko dotyczy podchlorynu sodu. Jako roztwór silnie drażniący dla tkanek miękkich, może on wywołać bolesny obrzęk, krwawienie i stan zapalny, a w skrajnych przypadkach uszkodzenie struktur anatomicznych sąsiadujących z korzeniem. W kontekście irygacji aktywnej szczególnie istotne jest więc, aby nie wprowadzać końcówek aktywujących zbyt blisko wierzchołka i zawsze pracować w kanale opracowanym do odpowiedniej długości roboczej. Stosowanie igieł z bocznym otworem, końcówek elastycznych oraz systemów o kontrolowanym lub negatywnym ciśnieniu znacząco redukuje ryzyko powikłań.

Innym zagrożeniem jest potencjalne przegrzanie ścian kanału i tkanek otaczających, szczególnie przy długotrwałej pracy ultradźwiękami lub laserem. Nadmierna energia dostarczana do wnętrza zęba może doprowadzić do zwiększenia temperatury na powierzchni korzenia, co teoretycznie może wpłynąć na ozębną i kość wyrostka zębodołowego. Aby temu zapobiec, konieczne jest stosowanie krótkich cykli aktywacji, przerw pomiędzy nimi oraz stałej wymiany płynu w kanale, który pełni funkcję chłodzącą.

Istotnym elementem bezpieczeństwa jest również odpowiednie przygotowanie kanału przed rozpoczęciem irygacji aktywnej. Zbyt wąskie, nieprawidłowo opracowane kanały utrudniają swobodny przepływ płynu i zwiększają ciśnienie wewnątrz systemu korzeniowego podczas aktywacji, co sprzyja ekstruzji roztworów. Z kolei nadmierne poszerzenie wierzchołka zwiększa podatność na przedostanie się płynu poza korzeń. Zbalansowane opracowanie mechaniczne stanowi więc fundament skutecznej i bezpiecznej irygacji aktywnej.

W praktyce nie można pominąć także aspektu kontroli infekcji krzyżowej. Końcówki wykorzystywane do aktywacji płynów – zarówno ręczne, sonicze, jak i ultradźwiękowe – muszą być każdorazowo sterylizowane lub stosowane jako jednorazowe. Obecność krwi, wysięku i resztek tkanek w kanale sprawia, że niewłaściwa dezynfekcja narzędzi mogłaby prowadzić do przeniesienia patogenów na innych pacjentów. Dlatego nowoczesne systemy irygacyjne są zazwyczaj projektowane z myślą o łatwym utrzymaniu ich w czystości oraz minimalizacji kontaktu z materiałem zakaźnym.

Bezpieczeństwo irygacji aktywnej zależy w dużym stopniu od wiedzy i doświadczenia operatora. Dobre zrozumienie anatomii kanałowej, właściwy dobór stężeń płynów oraz znajomość ograniczeń konkretnego systemu aktywacyjnego pozwalają na maksymalizację korzyści przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka. Pacjent z kolei powinien być poinformowany o możliwych, choć rzadkich, powikłaniach i o tym, że stosowanie nowoczesnych metod irygacji znacząco poprawia prognozę zęba leczonego endodontycznie.

Znaczenie irygacji aktywnej w nowoczesnej endodoncji

Rozwój technologii i wzrost wymagań pacjentów sprawiły, że współczesna endodoncja coraz bardziej odchodzi od prostych, schematycznych procedur na rzecz złożonych, wieloetapowych protokołów, w których każdy krok ma uzasadnienie naukowe. Irygacja aktywna jest jednym z filarów tego podejścia. Stanowi dopełnienie opracowania mechanicznego i umożliwia osiągnięcie poziomu czystości kanału, który jeszcze kilkanaście lat temu pozostawał poza zasięgiem standardowych metod.

W wielu przypadkach to właśnie jakość irygacji, a nie stopień poszerzenia kanału, decyduje o końcowym sukcesie leczenia. Zbyt agresywne opracowanie mechaniczne może osłabić strukturę korzenia, zwiększając ryzyko złamania w przyszłości, natomiast odpowiednio przeprowadzona irygacja aktywna pozwala na zachowanie większej ilości tkanek zęba przy jednoczesnym skutecznym usunięciu drobnoustrojów. Jest to szczególnie istotne w zębach o cienkich ścianach, dużym stopniu zniszczenia korony oraz w przypadku konieczności późniejszej rekonstrukcji protetycznej.

Znaczenie irygacji aktywnej wyraźnie dostrzega się także w przypadkach powtórnego leczenia kanałowego. Usunięcie resztek starego materiału wypełniającego, rozpuszczenie cementów uszczelniających i dezynfekcja często zakażonego biofilmem systemu kanałowego wymaga znacznie bardziej intensywnego oddziaływania chemicznego i mechanicznego. Aktywacja płynów – szczególnie w połączeniu z nowoczesnymi środkami płuczącymi o ulepszonych właściwościach – zwiększa szansę na skuteczne odkażenie kanału i umożliwia powtórne jego wypełnienie z lepszą rokowniczo perspektywą.

Współczesne standardy nauczania stomatologii coraz częściej kładą nacisk na zrozumienie mechanizmów działania irygacji aktywnej, a nie tylko na opanowanie techniki pracy narzędziami kanałowymi. Lekarze, którzy na bieżąco aktualizują swoją wiedzę, sięgają po nowoczesne systemy aktywacyjne i dostosowują protokoły płukania do rodzaju przypadku klinicznego, uzyskują lepsze i bardziej przewidywalne wyniki. W dłuższej perspektywie przekłada się to na wyższą trwałość leczenia, mniejszą liczbę powikłań i satysfakcję zarówno lekarza, jak i pacjenta.

Dla pacjenta sama irygacja aktywna jest procesem niewidocznym, odbywającym się w polu zabiegowym osłoniętym koferdamem. Niemniej ma ona bezpośredni wpływ na odczucia pozabiegowe, ryzyko ponownego zakażenia i długoterminową szansę na utrzymanie zęba w jamie ustnej. Dlatego coraz częściej w komunikacji z pacjentem podkreśla się, że nowoczesne leczenie kanałowe nie polega jedynie na „wyczyszczeniu kanałów”, ale na ich dokładnym opracowaniu i dezynfekcji przy użyciu zaawansowanych procedur, do których irygacja aktywna należy w sposób nierozerwalny.

FAQ

Na czym polega różnica między irygacją bierną a aktywną w leczeniu kanałowym?
Irygacja bierna to podawanie płynu płuczącego do kanału za pomocą igły i strzykawki bez dodatkowego pobudzania jego ruchu. Płyn przepływa wtedy głównie centralnie, omijając część przestrzeni bocznych. Irygacja aktywna wykorzystuje natomiast dodatkową energię – ultradźwiękową, soniczną, mechaniczną lub ciśnieniową – aby wprowadzić płyn w intensywny ruch. Dzięki temu środek lepiej penetruje kanały boczne, istmy i nierówności, skuteczniej usuwa biofilm oraz warstwę mazistą, co przekłada się na wyższą skuteczność dezynfekcji.

Czy irygacja aktywna jest bezpieczna dla pacjenta?
Irygacja aktywna jest procedurą bezpieczną, pod warunkiem że lekarz przestrzega odpowiednich zasad: stosuje właściwe stężenia płynów, nie wprowadza końcówek zbyt blisko wierzchołka oraz używa igieł i systemów zaprojektowanych do endodoncji. Najpoważniejszym, choć rzadkim powikłaniem jest przepchnięcie podchlorynu sodu poza korzeń, co może wywołać ból i obrzęk. Prawidłowa technika, kontrola długości roboczej i użycie systemów o kontrolowanym lub negatywnym ciśnieniu znacząco ograniczają to ryzyko, czyniąc procedurę bezpieczną klinicznie.

Jakie płyny są najczęściej stosowane podczas irygacji aktywnej?
Najczęściej używanym płynem jest podchloryn sodu, który rozpuszcza tkanki organiczne i działa silnie przeciwbakteryjnie. Uzupełniająco stosuje się EDTA, odpowiedzialny za usuwanie nieorganicznej części warstwy mazistej i otwieranie kanalików zębinowych. W niektórych protokołach wykorzystywana bywa także chlorheksydyna o długotrwałym działaniu antyseptycznym, a także roztwory z dodatkiem substancji powierzchniowo czynnych. Ich kombinacja i kolejność użycia zależą od danego przypadku oraz przyjętego schematu leczenia, zawsze z uwzględnieniem możliwych interakcji chemicznych.

Czy zastosowanie irygacji aktywnej wpływa na odczucia bólowe po leczeniu kanałowym?
Odpowiednio przeprowadzona irygacja aktywna zwykle sprzyja łagodniejszemu przebiegowi pozabiegowemu, ponieważ skuteczniej redukuje liczbę bakterii i ilość toksyn w systemie kanałowym. Mniej drobnoustrojów oznacza mniejsze pobudzenie odpowiedzi zapalnej tkanek okołowierzchołkowych. Przejściowy dyskomfort bywa związany raczej z samym stanem wyjściowym zęba oraz zakresem interwencji niż z samą irygacją. Ryzyko bólu może wzrosnąć, jeśli dojdzie do przepchnięcia płynu poza wierzchołek, jednak sytuacje takie są rzadkie przy prawidłowej technice i właściwym doborze systemu aktywacyjnego.

Czy wszystkie zęby wymagają stosowania irygacji aktywnej?
Z praktycznego i klinicznego punktu widzenia niemal każdy ząb poddawany leczeniu kanałowemu odnosi korzyść z zastosowania irygacji aktywnej. Nawet stosunkowo proste anatomicznie kanały zawierają miejsca trudnodostępne dla narzędzi, gdzie może przetrwać biofilm. W zębach o skomplikowanej anatomii – z kanałami bocznymi, cieśniami i deltą wierzchołkową – aktywacja płynów ma szczególne znaczenie. Choć leczenie można przeprowadzić przy użyciu samej irygacji biernej, to w świetle współczesnych standardów uznaje się, że irygacja aktywna znacząco zwiększa szanse na długotrwały sukces terapii.