Diagnostyka periodontologiczna jest kluczowym elementem nowoczesnej stomatologii, ponieważ pozwala na wczesne wykrywanie chorób przyzębia, ocenę ryzyka ich rozwoju oraz zaplanowanie skutecznego leczenia. Obejmuje zestaw badań klinicznych, radiologicznych i laboratoryjnych, które umożliwiają dokładną ocenę stanu dziąseł, kości wyrostka zębodołowego oraz innych tkanek podporowych zęba. Zrozumienie istoty diagnostyki periodontologicznej jest niezbędne zarówno dla lekarzy dentystów, jak i pacjentów, którzy chcą świadomie dbać o zdrowie jamy ustnej.

Zakres i cele diagnostyki periodontologicznej

Pod pojęciem diagnostyki periodontologicznej kryje się zespół procedur mających na celu ocenę tkanek przyzębia, czyli struktur utrzymujących ząb w kości. W ich skład wchodzą: dziąsło, więzadło ozębnowe, cement korzeniowy oraz kość wyrostka zębodołowego. Prawidłowo przeprowadzona diagnostyka pozwala na rozpoznanie stanów zapalnych, utraty przyczepu łącznotkankowego, zaników kości i innych patologii, które mogą prowadzić do rozchwiania oraz utraty zębów.

Najważniejszym celem diagnostyki jest wczesne wykrycie **choroby przyzębia**, zanim dojdzie do nieodwracalnych zniszczeń tkanek. W początkowych stadiach pacjent często nie odczuwa bólu, a objawy takie jak niewielkie krwawienie podczas szczotkowania czy lekki obrzęk dziąseł bywają bagatelizowane. Diagnostyka pozwala wyłapać te sygnały i zaklasyfikować je jako zapalenie dziąseł lub już jako zapalenie przyzębia, co ma istotne znaczenie dla dalszego postępowania.

Drugim kluczowym celem jest określenie stopnia zaawansowania i aktywności procesu chorobowego. Periodontolog analizuje nie tylko obecny stan tkanek, lecz także dynamikę zmian w czasie. Pozwala to oszacować, jakie jest ryzyko szybkiej progresji choroby, jakie czynniki ją nasilają oraz jakie formy terapii będą najskuteczniejsze u konkretnego pacjenta. Diagnostyka nie jest więc jednorazowym aktem, ale procesem towarzyszącym całemu leczeniu.

Diagnostyka periodontologiczna ma także wymiar ogólnomedyczny. Liczne badania wykazują związek pomiędzy chorobami przyzębia a schorzeniami ogólnoustrojowymi, takimi jak cukrzyca, choroby sercowo-naczyniowe, przewlekłe choroby płuc czy powikłania ciąży. Ocena przyzębia staje się zatem istotnym elementem profilaktyki ogólnomedycznej, a lekarz stomatolog może dzięki niej wcześnie skierować pacjenta na dodatkową diagnostykę internistyczną.

Wreszcie, istotnym celem diagnostyki jest edukacja pacjenta i motywacja do zmiany nawyków. Szczegółowe omówienie wyników badań, pokazanie miejsc zalegania płytki nazębnej, uświadomienie konsekwencji zaniedbań higienicznych czy palenia tytoniu sprawia, że pacjent lepiej rozumie sens zaleconych działań. Włączenie pacjenta w proces diagnostyczny zwiększa jego współpracę i szansę osiągnięcia trwałej stabilizacji przyzębia.

Elementy wywiadu i badania klinicznego

Diagnostyka periodontologiczna rozpoczyna się od dokładnego wywiadu medycznego i stomatologicznego. Lekarz zbiera informacje dotyczące ogólnego stanu zdrowia, przyjmowanych leków, chorób przewlekłych, alergii czy przebytego leczenia. Szczególną uwagę zwraca się na takie schorzenia jak cukrzyca, choroby autoimmunologiczne, osteoporoza, choroby serca, a także na palenie papierosów, stres i styl życia, ponieważ czynniki te mogą znacząco wpływać na stan przyzębia i przebieg terapii.

W wywiadzie stomatologicznym istotne są pytania o krwawienie z dziąseł, ból, nadwrażliwość zębów na bodźce termiczne, nieprzyjemny zapach z ust, uczucie rozchwiania zębów, problemy z gryzieniem oraz historia wcześniejszego leczenia periodontologicznego. Lekarz pyta także o nawyki higieniczne: częstotliwość szczotkowania, stosowanie nici, szczoteczek międzyzębowych, płukanek, a także o regularność wizyt kontrolnych i profesjonalnych zabiegów higienizacyjnych.

Kolejnym etapem jest badanie zewnątrzustne, w którym ocenia się symetrię twarzy, obecność obrzęków, przetok, powiększenie węzłów chłonnych. Badanie wewnątrzustne obejmuje oglądanie błony śluzowej jamy ustnej, warg, policzków, języka, dna jamy ustnej i podniebienia w poszukiwaniu zmian patologicznych, które mogą współistnieć z chorobami przyzębia lub na nie wpływać.

Najważniejsza część badania klinicznego dotyczy jednak samych tkanek przyzębia. Lekarz ocenia wygląd dziąseł: ich kolor, konsystencję, kształt brodawek międzyzębowych, obecność obrzęku, zaczerwienienia, przerostów czy recesji. Sprawdza, czy występuje krwawienie samoistne lub wywołane delikatnym dotykiem, czy widoczna jest płytka nazębna, kamień naddziąsłowy, złogi poddziąsłowe oraz czy obecne są ropnie przyzębne.

W trakcie badania ocenia się także stopień ruchomości zębów, ich położenie w łuku zębowym, węzły urazowe zgryzu oraz obecność patologicznych migracji zębowych, takich jak przechylenia, wydłużenia czy diastemy. Wiele z tych objawów jest bezpośrednią konsekwencją utraty podparcia kostnego w przebiegu choroby przyzębia i wymaga szczegółowej dokumentacji.

Pomiar kieszonek i wskaźniki periodontologiczne

Centralnym elementem diagnostyki periodontologicznej jest pomiar głębokości **kieszonek dziąsłowych** oraz ocena przyczepu łącznotkankowego. Wykonuje się go za pomocą specjalnego narzędzia – sondy periodontologicznej, która posiada podziałkę milimetrową i zaokrągloną końcówkę, aby nie uszkadzać tkanek. Sonda jest delikatnie wprowadzana między dziąsło a powierzchnię korzenia zęba w kilku punktach wokół każdego zęba.

Głębokość kieszonki odzwierciedla ilość tkanek utrzymujących ząb, które uległy zniszczeniu. U zdrowej osoby rowek dziąsłowy ma zwykle od 1 do 3 mm i sondowanie nie powoduje krwawienia. W przypadku zapalenia dziąseł może pojawić się krwawienie przy zachowanej prawidłowej głębokości, natomiast w zapaleniu przyzębia głębokość ta często przekracza 4–5 mm, a kieszonki zawierają płytkę, kamień oraz produkty rozpadu tkanek.

Oprócz samej głębokości mierzy się również poziom przyczepu łącznotkankowego, czyli odległość od połączenia szkliwno-cementowego do dna kieszonki. Parametr ten jest bardziej obiektywnym wskaźnikiem utraty tkanek, ponieważ nie zależy od położenia brzegu dziąsła, który może ulegać recesji lub przerostowi. Dokładny pomiar przyczepu jest niezbędny do klasyfikacji choroby według aktualnych wytycznych periodontologicznych.

W diagnostyce stosuje się liczne wskaźniki periodontologiczne. Do najczęściej używanych należą: wskaźnik krwawienia przy sondowaniu, wskaźnik płytki nazębnej, wskaźnik kamienia, wskaźnik higieny jamy ustnej czy wskaźnik potrzeb leczniczych przyzębia (CPITN). Wskaźniki te ułatwiają obiektywną ocenę stanu przyzębia, porównywanie wyników w czasie oraz komunikację między lekarzami.

Ważne jest, aby badanie sondą przeprowadzać w sposób delikatny, standaryzowany i systematyczny – zazwyczaj bada się wszystkie zęby, w sześciu punktach wokół każdego. Wyniki pomiarów są zapisywane w specjalnych kartach periodontologicznych lub w programach komputerowych, co pozwala na tworzenie tzw. mapy przyzębia. Dzięki temu lekarz może ocenić, które obszary jamy ustnej wymagają szczególnej uwagi, oraz śledzić efekty leczenia.

Krwawienie przy sondowaniu, obok głębokości kieszonek, jest jednym z głównych wskaźników aktywności choroby. Im większy odsetek miejsc krwawiących, tym większe ryzyko postępu zapalenia. Brak krwawienia w kolejnych wizytach kontrolnych jest natomiast sygnałem, że terapia oraz poprawa higieny przynoszą oczekiwane rezultaty. Diagnostyka periodontologiczna opiera się zatem nie tylko na jednorazowym oznaczeniu parametrów, ale na konsekwentnym monitorowaniu ich zmian.

Diagnostyka radiologiczna w periodontologii

Badania radiologiczne stanowią nieodłączny element diagnostyki periodontologicznej, ponieważ umożliwiają ocenę struktur, które nie są widoczne gołym okiem. Dotyczy to przede wszystkim kości wyrostka zębodołowego, przestrzeni ozębnej i kształtu korzeni zębów. Odpowiednio wykonane zdjęcia pozwalają na wykrycie ubytków kostnych, zmian okołokorzeniowych, patologicznych kieszeni kostnych oraz na ocenę ogólnego stopnia zaawansowania choroby.

Najczęściej stosowane są zdjęcia wewnątrzustne zębowe i skrzydłowo-zgryzowe. Dają one wysoką rozdzielczość obrazu i umożliwiają precyzyjną ocenę poziomu kości między zębami oraz rodzaju ubytków (poziome, pionowe, mieszane). W przypadkach bardziej złożonych lub przy planowaniu rozległego leczenia wykorzystuje się pantomogram, który pozwala na ogólną ocenę stanu uzębienia i kości szczęk, choć ma mniejszą dokładność w porównaniu z małymi zdjęciami zębowymi.

W nowoczesnej diagnostyce periodontologicznej coraz częściej korzysta się z tomografii CBCT. Umożliwia ona trójwymiarową ocenę struktur kostnych i jest szczególnie przydatna przy planowaniu zabiegów regeneracyjnych, augmentacji kości, wszczepiania implantów czy ocenie skomplikowanych ubytków kostnych. Dzięki CBCT lekarz może dokładniej ocenić grubość blaszki korowej, przebieg korzeni, bliskość struktur anatomicznych oraz potencjał regeneracyjny danego obszaru.

Analizując zdjęcia radiologiczne, periodontolog zwraca uwagę na wysokość kości względem połączenia szkliwno-cementowego, kontur brzegu kostnego, obecność ubytków pionowych i kraterowych, szerokość szpary ozębnej, ewentualne zmiany w okolicy furkacji korzeni zębów wielokorzeniowych, a także na szczelność wypełnień i koron protetycznych. Te ostatnie mogą sprzyjać retencji płytki i stanowić istotny czynnik ryzyka dla rozwoju stanów zapalnych przyzębia.

Ważne jest, aby interpretacja badań radiologicznych odbywała się zawsze w połączeniu z wynikami badania klinicznego. Sam obraz radiologiczny nie pokazuje aktualnej aktywności choroby, a jedynie jej skutki w postaci utraty kości. Dlatego diagnostyka periodontologiczna zawsze łączy dane z sondowania, wywiadu, obrazu radiologicznego i ewentualnych badań dodatkowych, tworząc spójny obraz stanu przyzębia.

Badania dodatkowe i diagnostyka różnicowa

Choć podstawą diagnostyki periodontologicznej jest badanie kliniczne i radiologiczne, w pewnych sytuacjach konieczne jest rozszerzenie diagnostyki o badania dodatkowe. Mogą one obejmować testy mikrobiologiczne, ocenę markerów zapalnych w płynie dziąsłowym, badania genetyczne, a także konsultacje z innymi specjalistami medycyny. Celem jest dokładniejsze określenie przyczyny i dynamiki choroby oraz wybór najbardziej odpowiedniej formy terapii.

Testy mikrobiologiczne polegają najczęściej na pobraniu materiału z kieszonek przyzębnych i oznaczeniu obecności określonych gatunków bakterii patogennych. Wskazaniem do ich wykonania są zwykle przypadki ciężkiego, szybko postępującego zapalenia przyzębia, brak odpowiedzi na standardową terapię lub konieczność zastosowania antybiotykoterapii ogólnej. Znajomość składu flory bakteryjnej może pomóc w doborze właściwego leku i schematu postępowania.

Badania markerów zapalnych w płynie dziąsłowym i ślinie są przedmiotem intensywnych badań naukowych. Oznaczenie mediatorów stanu zapalnego, takich jak interleukiny czy metaloproteinazy, może w przyszłości pozwolić na jeszcze dokładniejsze monitorowanie aktywności choroby. Już dziś niektóre testy komercyjne umożliwiają ocenę stopnia ryzyka rozwoju ciężkiego zapalenia przyzębia, co może być przydatne w profilaktyce i planowaniu kontroli.

W diagnostyce uwzględnia się także czynniki genetyczne. Uważa się, że pewne warianty genów odpowiedzialnych za regulację odpowiedzi immunologicznej mogą predysponować do bardziej gwałtownego przebiegu choroby przyzębia. Testy genetyczne nie są jednak rutynowym elementem diagnostyki, stosuje się je głównie w szczególnych przypadkach lub w celach badawczych.

Niezwykle ważna jest diagnostyka różnicowa, czyli odróżnienie chorób przyzębia od innych stanów o podobnych objawach. Wśród nich znajdują się m.in. przerosty dziąseł wywołane lekami, zmiany nowotworowe, choroby pęcherzowe błon śluzowych, urazy mechaniczne czy zmiany pourazowe. Prawidłowe rozpoznanie wymaga nierzadko współpracy z periodontologiem, patologiem jamy ustnej, internistą, diabetologiem czy reumatologiem.

Często konieczne jest także zlecenie badań ogólnych: morfologii krwi, poziomu glukozy, parametrów zapalnych, profilu lipidowego czy badań hormonalnych. Wyniki te pomagają wyjaśnić przyczyny nieprawidłowego gojenia, nawracających stanów zapalnych lub nadmiernej utraty kości. Diagnostyka periodontologiczna staje się więc elementem szerszej diagnostyki ogólnomedycznej, co podkreśla jej interdyscyplinarny charakter.

Planowanie leczenia na podstawie diagnostyki

Prawidłowo przeprowadzona diagnostyka periodontologiczna jest fundamentem skutecznego leczenia. Na jej podstawie lekarz określa rozpoznanie, stopień zaawansowania choroby, tempo jej progresji oraz czynniki ryzyka. Następnie tworzony jest indywidualny plan terapii, który może obejmować leczenie niechirurgiczne, zabiegi chirurgiczne, leczenie wspomagające oraz modyfikację stylu życia pacjenta.

Pierwszym krokiem jest zazwyczaj tzw. faza przyczynowa, obejmująca instruktaż higieny jamy ustnej, motywację, usunięcie płytki i kamienia nazębnego oraz eliminację czynników sprzyjających retencji biofilmu, takich jak nawisające wypełnienia, nieszczelne uzupełnienia protetyczne czy nieprawidłowo ukształtowane kontaktowe powierzchnie zębów. Decyzja o zakresie tych działań wynika bezpośrednio z oceny wskaźników higieny i rozmieszczenia złogów.

W przypadkach zaawansowanego zapalenia przyzębia konieczne są zabiegi skalingu poddziąsłowego i root planingu, których celem jest oczyszczenie powierzchni korzeni w głębokich kieszonkach. Informacje o głębokości kieszonek i utracie przyczepu pozwalają określić, które zęby i które powierzchnie wymagają takiego leczenia oraz ocenić rokowanie dla poszczególnych zębów. W niektórych sytuacjach, zwłaszcza przy szybkim przebiegu choroby i obecności specyficznych patogenów, włącza się leczenie antybiotykami.

Jeśli po fazie przyczynowej nadal utrzymują się głębokie kieszonki, zaplanować można zabiegi chirurgiczne, takie jak kiretaż otwarty, operacje płatowe, zabiegi regeneracyjne z użyciem materiałów kościozastępczych, błon zaporowych czy białek emaliopochodnych. Wybór techniki zależy od rodzaju i lokalizacji ubytków kostnych, co wynika bezpośrednio z analizy badań radiologicznych i klinicznych. Diagnostyka pozwala więc dopasować zabieg do specyfiki zmian u danego pacjenta.

Niebagatelną rolę odgrywa także ocena czynników ryzyka, takich jak palenie tytoniu, nieuregulowana cukrzyca, bruksizm czy stres. Na ich podstawie lekarz może modyfikować strategię terapeutyczną, częstotliwość wizyt kontrolnych oraz intensywność działań profilaktycznych. U pacjentów z wysokim ryzykiem progresji choroby konieczne są częstsze wizyty podtrzymujące oraz szczegółowe monitorowanie parametrów periodontologicznych.

Plan leczenia obejmuje również etap rehabilitacji funkcjonalnej i estetycznej, w tym rekonstrukcję utraconych zębów za pomocą uzupełnień protetycznych lub implantów. Diagnostyka periodontologiczna jest w tym kontekście niezbędna, ponieważ stan przyzębia i ilość dostępnej kości decydują o możliwościach i bezpieczeństwie leczenia implantologicznego. Stabilne, zdrowe przyzębie jest warunkiem długotrwałego sukcesu protetyki i implantów.

Znaczenie monitorowania i dokumentacji

Diagnostyka periodontologiczna nie kończy się na postawieniu rozpoznania i wdrożeniu leczenia. Kluczowym elementem jest systematyczne monitorowanie stanu przyzębia oraz szczegółowa dokumentacja wszystkich parametrów. Pozwala to ocenić skuteczność zastosowanej terapii, wcześnie wychwycić ewentualne nawroty choroby i dostosować plan postępowania do aktualnych potrzeb pacjenta.

Podczas wizyt kontrolnych ponownie dokonuje się pomiaru głębokości kieszonek, ocenia krwawienie przy sondowaniu, obecność płytki i kamienia, ruchomość zębów, a w razie potrzeby wykonuje zdjęcia radiologiczne. Porównanie nowych wyników z danymi wyjściowymi umożliwia precyzyjne określenie, czy doszło do poprawy, stabilizacji, czy też pogorszenia stanu tkanek. Systematyczne pomiary są szczególnie ważne u pacjentów z wysokim ryzykiem utraty zębów.

Dokumentacja periodontologiczna obejmuje karty sondowania, opisy badań klinicznych, wyniki badań dodatkowych, plany leczenia, informacje o przebiegu zabiegów oraz zalecenia dla pacjenta. Prowadzenie rzetelnej dokumentacji ma znaczenie nie tylko medyczne, ale także prawne i organizacyjne. Ułatwia współpracę między członkami zespołu stomatologicznego – lekarzem prowadzącym, higienistką, protetykiem czy implantologiem.

Stałe monitorowanie przyzębia wiąże się z koncepcją leczenia podtrzymującego, które jest nieodłącznym etapem terapii periodontologicznej. Po zakończeniu intensywnego leczenia pacjent kierowany jest do programu regularnych wizyt kontrolnych i higienizacyjnych, odbywających się co 3–6 miesięcy, w zależności od stopnia ryzyka. Podczas tych wizyt diagnostyka ma charakter skrócony, ale nadal obejmuje kluczowe parametry, takie jak krwawienie, płytka, wybrane głębokości kieszonek oraz ocena nawyków higienicznych.

Istotne jest również monitorowanie wpływu leczenia periodontologicznego na ogólny stan zdrowia pacjenta. U osób z cukrzycą poprawa stanu przyzębia może przyczynić się do lepszej kontroli glikemii, a u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi – do redukcji ogólnego obciążenia zapalnego organizmu. W tym kontekście diagnostyka periodontologiczna staje się elementem współpracy interdyscyplinarnej i wymaga kontaktu z lekarzami innych specjalności.

Wraz z rozwojem technologii cyfrowych coraz większe znaczenie zyskują systemy elektronicznej dokumentacji periodontologicznej, które umożliwiają automatyczne zapisywanie wyników sondowania, tworzenie wykresów i map przyzębia oraz łatwe porównywanie danych w czasie. Ułatwia to zarówno pracę kliniczną, jak i prowadzenie badań naukowych nad skutecznością różnych metod leczenia oraz nad czynnikami ryzyka chorób przyzębia.

Znaczenie diagnostyki periodontologicznej dla profilaktyki i zdrowia ogólnego

Rola diagnostyki periodontologicznej wykracza daleko poza samo rozpoznanie chorób przyzębia. Jest ona fundamentem skutecznej **profilaktyki**, ponieważ pozwala identyfikować pacjentów z podwyższonym ryzykiem choroby jeszcze zanim dojdzie do wyraźnych objawów klinicznych. Dzięki temu możliwe jest wdrożenie działań zapobiegawczych, takich jak intensyfikacja higieny, częstsze wizyty kontrolne, modyfikacja diety czy rezygnacja z palenia tytoniu.

Coraz więcej dowodów naukowych wskazuje na ścisły związek między przewlekłym zapaleniem przyzębia a chorobami ogólnoustrojowymi. Bakterie i mediatory zapalne z ognisk periodontologicznych mogą przedostawać się do krwiobiegu, przyczyniając się do rozwoju miażdżycy, zawałów serca, udarów mózgu, powikłań cukrzycy, a także do niekorzystnych wyników ciąży. Dlatego diagnostyka periodontologiczna powinna być postrzegana jako element profilaktyki chorób całego organizmu.

U osób z już rozpoznanymi chorobami ogólnymi diagnostyka przyzębia nabiera szczególnego znaczenia. Cukrzycy, pacjenci kardiologiczni, osoby z chorobami nerek czy chorobami autoimmunologicznymi powinni być regularnie badani pod kątem stanu tkanek przyzębia. Wczesne wykrywanie i leczenie stanów zapalnych w jamie ustnej może przyczynić się do lepszej kontroli choroby podstawowej oraz zmniejszenia ryzyka jej powikłań.

Diagnostyka periodontologiczna ma również wymiar edukacyjny i psychologiczny. Pokazanie pacjentowi obszarów krwawiących, głębokich kieszonek czy utraty kości na zdjęciach radiologicznych uświadamia skalę problemu i motywuje do współpracy. Zrozumienie, że choroba przyzębia jest przewlekłą infekcją wymagającą systematycznego leczenia, zmienia podejście pacjentów do higieny jamy ustnej i regularnych wizyt u stomatologa.

W perspektywie populacyjnej powszechne stosowanie diagnostyki periodontologicznej w gabinetach stomatologicznych może przyczynić się do zmniejszenia częstości występowania bezzębia, poprawy jakości życia osób starszych oraz obniżenia kosztów leczenia odległych powikłań chorób przyzębia. Jest to szczególnie istotne w starzejących się społeczeństwach, gdzie liczba pacjentów z wieloma chorobami przewlekłymi będzie systematycznie rosła.

Podsumowując, diagnostyka periodontologiczna jest kompleksowym procesem, który łączy badanie kliniczne, pomiary sondą, ocenę radiologiczną, badania dodatkowe i analizę czynników ryzyka. Stanowi ona podstawę nowoczesnego, zindywidualizowanego leczenia periodontologicznego, wpływa na skuteczność profilaktyki i ma bezpośrednie znaczenie dla zdrowia ogólnego. Z tego względu powinna być integralną częścią każdej pełnej oceny stomatologicznej, a świadomość jej znaczenia jest kluczowa dla lekarzy i pacjentów.

FAQ

1. Na czym polega podstawowe badanie periodontologiczne?
Podstawowe badanie periodontologiczne obejmuje szczegółowy wywiad, ocenę stanu dziąseł, pomiar głębokości kieszonek sondą periodontologiczną oraz ocenę krwawienia przy sondowaniu. Zwykle wykonuje się także zdjęcia radiologiczne w celu sprawdzenia poziomu kości. Na podstawie zebranych danych lekarz określa, czy występuje zapalenie dziąseł, zapalenie przyzębia, czy jedynie wczesne objawy stanu zapalnego.

2. Czy diagnostyka periodontologiczna jest bolesna?
Większość procedur diagnostycznych, w tym sondowanie kieszonek, jest odczuwana jako lekki dyskomfort, a nie ból. U wrażliwych pacjentów lub przy silnym stanie zapalnym możliwe jest zastosowanie znieczulenia miejscowego, aby badanie było komfortowe. Zdjęcia radiologiczne są całkowicie bezbolesne. Dolegliwości po badaniu zwykle są minimalne i szybko ustępują, nie wpływając na codzienne funkcjonowanie.

3. Jak często powinno się wykonywać pełne badanie przyzębia?
U osób zdrowych, bez objawów choroby przyzębia, kompleksowa ocena powinna być wykonywana co 1–2 lata, w połączeniu z regularnymi wizytami kontrolnymi. U pacjentów z rozpoznanym zapaleniem przyzębia lub z wysokim ryzykiem jego rozwoju, pełne badanie wykonuje się częściej, zwykle co 6–12 miesięcy. Częstotliwość zawsze ustala lekarz, biorąc pod uwagę stan przyzębia i ogólny stan zdrowia.

4. Czy do diagnostyki periodontologicznej potrzebne są specjalne badania laboratoryjne?
W większości przypadków wystarczające jest dokładne badanie kliniczne i radiologiczne. Badania laboratoryjne, takie jak testy mikrobiologiczne czy oznaczenia markerów zapalnych, stosuje się głównie w ciężkich lub nietypowych przypadkach, gdy choroba szybko postępuje lub nie reaguje na standardowe leczenie. Dodatkowo lekarz może zlecić badania ogólne krwi, szczególnie u pacjentów z podejrzeniem chorób ogólnoustrojowych, np. cukrzycy.

5. Jakie informacje z diagnostyki wpływają na plan leczenia?
Na plan leczenia wpływają głębokość kieszonek, stopień utraty kości, obecność krwawienia, ruchomość zębów oraz rozmieszczenie zmian w jamie ustnej. Istotne są także czynniki ryzyka, takie jak palenie, ogólny stan zdrowia, przyjmowane leki i jakość higieny jamy ustnej. Na tej podstawie lekarz decyduje, czy wystarczy leczenie niechirurgiczne, konieczne są zabiegi chirurgiczne, czy też trzeba włączyć leczenie ogólnoustrojowe i częstsze wizyty kontrolne.