Menopauza jest etapem życia kobiety, w którym dochodzi do głębokich zmian hormonalnych wpływających na funkcjonowanie całego organizmu, w tym także jamy ustnej. Spadek stężenia estrogenów i progesteronu nie oddziałuje wyłącznie na kości czy układ krążenia, ale w sposób szczególny na tkanki przyzębia – dziąsła, ozębną, kość wyrostka zębodołowego oraz śluzówkę jamy ustnej. Zrozumienie, jak menopauza wpływa na zdrowie dziąseł, jest ważne zarówno dla lekarzy dentystów, jak i pacjentek, ponieważ odpowiednio wczesna profilaktyka może ograniczyć ból, stany zapalne, utratę zębów i pogorszenie jakości życia.

Mechanizmy wpływu zmian hormonalnych na dziąsła

Podczas menopauzy jajniki stopniowo przestają produkować estrogeny i progesteron. Hormony te odgrywają kluczową rolę w regulacji metabolizmu kości, mikrokrążenia oraz reakcji immunologicznej, co przekłada się bezpośrednio na stan przyzębia. Estrogeny wpływają na komórki kościotwórcze i kościogubne, równoważąc procesy resorpcji i tworzenia kości. Gdy ich poziom gwałtownie się obniża, pojawia się skłonność do osteopenii i osteoporozy, a więc także do osłabienia kości wyrostka zębodołowego, w której osadzone są zęby.

W tkankach jamy ustnej znajdują się receptory estrogenowe, m.in. w nabłonku dziąsłowym i fibroblastach. Ubytek hormonów zmniejsza zdolność tkanek do odnowy, zaburza produkcję kolagenu oraz sprzyja zanikowi śluzówki. Dziąsła stają się bardziej podatne na urazy mechaniczne, łatwiej krwawią, a proces gojenia przebiega wolniej. Równocześnie zmienia się profil odpowiedzi zapalnej: dochodzi do nadmiernej reaktywności na obecność płytki nazębnej i bakterii, co zwiększa ryzyko rozwoju przewlekłego zapalenia dziąseł oraz chorób przyzębia.

Istotne znaczenie ma również wpływ menopauzy na gruczoły ślinowe. Zmniejszona aktywność hormonalna może wiązać się z ograniczeniem wydzielania śliny, co prowadzi do kserostomii, czyli uczucia suchości w jamie ustnej. Ślina pełni funkcję ochronną: nawilża śluzówkę, neutralizuje kwasy, wypłukuje resztki pokarmowe i hamuje rozwój bakterii. Jej niedobór sprzyja tworzeniu się płytki nazębnej i kamienia, co pośrednio pogarsza stan dziąseł. Połączenie suchości jamy ustnej, osłabionej odporności miejscowej i cienkiej, atroficznej śluzówki tworzy warunki do szybszego postępu procesów zapalnych.

Nie można pominąć wpływu ogólnego stanu zdrowia kobiety w wieku okołomenopauzalnym. W tym okresie częściej rozpoznaje się nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, choroby autoimmunologiczne czy zaburzenia gospodarki lipidowej. Cukrzyca, zwłaszcza nieprawidłowo kontrolowana, jest jednym z głównych czynników ryzyka ciężkich chorób przyzębia. Wzajemne oddziaływanie zaburzeń ogólnoustrojowych i spadku estrogenów dodatkowo nasila niekorzystne zmiany w obrębie dziąseł, przyspieszając ich zanik i utratę podparcia dla zębów.

Typowe problemy periodontologiczne w okresie menopauzy

Kobiety w okresie menopauzalnym zgłaszają się do gabinetu stomatologicznego z szeregiem dolegliwości, które często są ze sobą powiązane. Najczęściej obserwuje się przewlekłe zapalenie dziąseł, objawiające się zaczerwienieniem, obrzękiem i krwawieniem podczas szczotkowania lub jedzenia. Wrażliwe, obolałe dziąsła skłaniają pacjentkę do delikatniejszego, a nierzadko niedostatecznego czyszczenia zębów, co powoduje narastanie płytki i utrwalenie stanu zapalnego. Z czasem zapalenie może przejść w bardziej zaawansowaną postać choroby przyzębia.

W zaawansowanych stadiach pojawia się przewlekłe zapalenie przyzębia, charakteryzujące się utratą przyczepu łącznotkankowego i postępującą destrukcją kości wyrostka zębodołowego. Klinicznie lekarz obserwuje pogłębianie kieszonek przyzębnych, recesje dziąseł, rozchwianie zębów, a czasem ich migracje i przechylanie. Pacjentka zauważa odsłonięcie szyjek, nadwrażliwość na bodźce termiczne, wydłużenie koron zębów oraz nieprzyjemny zapach z ust. W przypadku niewdrożenia leczenia dochodzi do stopniowej utraty podparcia kostnego i w konsekwencji do przedwczesnych ekstrakcji zębów, nawet przy niewielkiej liczbie ubytków próchnicowych.

Charakterystycznym problemem jest także zanik dziąseł i śluzówki jamy ustnej. Dziąsła stają się cienkie, blade, mogą przyjmować wygładzony, lśniący wygląd, często z wyraźnie zaznaczonymi obszarami recesji w okolicy siekaczy i kłów. Odsłonięte powierzchnie korzeni, pozbawione ochrony szkliwa, stanowią wrota dla bodźców mechanicznych i chemicznych, a także są bardziej podatne na próchnicę korzenia. Zaburzenia estetyki uśmiechu – „wydłużone” zęby, widoczne przestrzenie międzyzębowe – bywają dla pacjentek źródłem znaczącego dyskomfortu psychicznego.

W okresie menopauzy częściej pojawiają się także zaburzenia odczuwania w jamie ustnej, takie jak pieczenie, mrowienie, metaliczny lub gorzki smak. Zespół pieczenia jamy ustnej, który współwystępuje z suchością, zanikiem śluzówki i labilnością emocjonalną, jest trudny w leczeniu i wymaga współpracy wielu specjalistów. Objawy te mogą skłaniać do podrażniania dziąseł językiem, częstego ssania tkanek czy stosowania drażniących środków odświeżających, co dodatkowo nasila stany zapalne i mikrourazy.

Niektóre kobiety w okresie menopauzalnym przyjmują liczne leki – przeciwdepresyjne, przeciwlękowe, hipotensyjne, moczopędne, które same w sobie mogą powodować lub nasilać kserostomię. Połączenie działania farmakoterapii z deficytem estrogenów często prowadzi do znacznego ograniczenia wydzielania śliny. Zwiększa się podatność na zakażenia grzybicze jamy ustnej, szczególnie gdy pacjentka nosi protezy zębowe. Czerwone, obolałe, łatwo krwawiące dziąsła pod płytą protezy oraz grudkowate naloty świadczą o grzybiczym zapaleniu śluzówki, które wymaga leczenia przeciwgrzybiczego i korekty uzupełnień protetycznych.

Rola osteoporozy i utraty kości w obrębie szczęk

Osteoporoza, często współistniejąca z menopauzą, jest jednym z kluczowych czynników pogarszających rokowanie periodontologiczne. Niska gęstość mineralna kości sprawia, że kość wyrostka zębodołowego gorzej opiera się czynnikom zapalnym i szybciej ulega resorpcji. Badania wskazują, że kobiety z osteoporozą częściej mają zaawansowane choroby przyzębia, głębsze kieszonki i większą utratę przyczepu w porównaniu do kobiet z prawidłową gęstością kostną. Proces ten przebiega zwykle wieloogniskowo, obejmując zarówno szczękę, jak i żuchwę.

Postępująca utrata kości przyzębia przekłada się na zmiany w zwarciu, migrację zębów i zanikanie kości pod protezami. U pacjentek, które noszą uzupełnienia całkowite lub częściowe, szybki zanik kości wyrostka zębodołowego powoduje niestabilność protez, bolesność podłoża śluzówkowego i powstawanie przewlekłych nadżerek. Brak wygodnego i stabilnego uzupełnienia protetycznego może z kolei prowadzić do ograniczenia spożywania pokarmów twardych i włóknistych, utraty masy ciała oraz niedoborów żywieniowych, które znów niekorzystnie wpływają na stan tkanek przyzębia.

W stomatologii coraz częściej stosuje się implanty jako metodę odbudowy braków zębowych u kobiet po menopauzie. Stan kości szczęk ma w tym przypadku kluczowe znaczenie. Osteoporoza nie jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do leczenia implantologicznego, ale wymaga dokładnej diagnostyki i ścisłej współpracy z lekarzem prowadzącym terapię osteoporozy. Konieczne jest uwzględnienie stosowanych leków, zwłaszcza z grupy bisfosfonianów i denosumabu, które mogą zwiększać ryzyko martwicy kości szczęk, szczególnie po zabiegach chirurgicznych w jamie ustnej.

U pacjentek z niską gęstością kostną proces wgojenia implantów może być wolniejszy, a obciążenie protetyczne powinno przebiegać w sposób bardziej ostrożny. Dodatkowo niedostateczna higiena jamy ustnej i przewlekłe stany zapalne dziąseł zwiększają ryzyko rozwoju periimplantitis, czyli zapalenia tkanek wokół implantu. Schorzenie to, podobnie jak klasyczna choroba przyzębia, wiąże się z utratą kości i może prowadzić do utraty wszczepu. Dlatego przed podjęciem leczenia implantologicznego niezbędna jest stabilizacja stanu przyzębia, profesjonalne oczyszczenie zębów oraz szkolenie pacjentki w zakresie prawidłowej higieny.

Znajomość zależności między osteoporozą a chorobami przyzębia ma znaczenie również diagnostyczne. Radiologiczne badanie pantomograficzne lub tomografia stożkowa mogą ujawnić uogólnione przerzedzenie kości wyrostków zębodołowych, co powinno skłonić dentystę do skierowania pacjentki na dalszą diagnostykę w kierunku osteoporozy ogólnoustrojowej. Wczesne wykrycie i leczenie osteoporozy, połączone z intensywną profilaktyką periodontologiczną, zmniejsza ryzyko szybkiej utraty zębów u kobiet po menopauzie.

Zmiany w śluzówce jamy ustnej a zdrowie dziąseł

Menopauza wpływa nie tylko na same dziąsła, ale również na całą śluzówkę jamy ustnej. Zmiany te pośrednio oddziałują na zdrowie przyzębia, zwiększając wrażliwość tkanek i podatność na podrażnienia. Zanikowe zapalenie śluzówki objawia się wysuszeniem, wygładzeniem powierzchni, łatwym pękaniem nabłonka oraz przewlekłym dyskomfortem. Nawet niewielki bodziec mechaniczny, np. twardy kęs pokarmu czy krawędź wypełnienia, może wywoływać ból lub krwawienie.

W okresie menopauzalnym częściej obserwuje się występowanie zmian o charakterze liszaja płaskiego jamy ustnej, który może mieć formę białych siateczek, smug lub nadżerek. Przewlekłe zmiany zapalne tego typu, zlokalizowane w pobliżu brzegu dziąsłowego, utrudniają codzienne zabiegi higieniczne i zwiększają ryzyko odkładania się płytki nazębnej. Pacjentki często unikają dokładnego szczotkowania bolesnych miejsc, co sprzyja rozwojowi stanów zapalnych dziąseł. Leczenie liszaja płaskiego wymaga badań różnicujących i współpracy z lekarzem dermatologiem lub specjalistą chorób błony śluzowej.

Ważnym problemem jest też kserostomia, czyli przewlekła suchość jamy ustnej. Jej konsekwencje wykraczają poza zwykły dyskomfort: gęsta, lepka ślina nie spełnia prawidłowo funkcji ochronnych, zmienia się skład mikrobioty jamy ustnej, maleje zdolność samooczyszczania. Bakterie próchnicotwórcze i patogeny związane z zapaleniem przyzębia mają łatwiejsze warunki do namnażania się. Upośledzone jest również gojenie tkanek po zabiegach stomatologicznych, takich jak skaling, kiretaż czy chirurgiczne leczenie chorób przyzębia.

Wpływ suchości dotyczy także pacjentek korzystających z protez częściowych lub całkowitych. Brak odpowiedniego filmu ślinowego pod płytą protezy powoduje tarcie i mikrourazy śluzówki oraz dziąseł, prowadząc do stanów zapalnych i przerostów tkanek. W konsekwencji trudniej utrzymać prawidłową higienę uzupełnień protetycznych, a zalegająca na nich płytka bakteryjna staje się dodatkowym rezerwuarem mikroorganizmów działających szkodliwie na przyzębie i śluzówkę.

Diagnostyka stomatologiczna u kobiet w okresie menopauzy

Ocena stanu zdrowia dziąseł u kobiet w trakcie i po menopauzie wymaga szczególnej uwagi. Podstawą jest dokładne badanie przyzębia z wykorzystaniem sondy periodontologicznej, ocena głębokości kieszonek, stopnia recesji dziąseł oraz ruchomości zębów. Dobrą praktyką jest wykonywanie dokumentacji fotograficznej, która umożliwia porównywanie zmian w kolejnych wizytach. Istotne jest także badanie jamy ustnej pod kątem zmian śluzówkowych: nadżerek, zaników, białych smug czy rumieni mogących wymagać rozszerzonej diagnostyki.

Wywiad medyczny powinien obejmować pytania o przebieg menopauzy, stosowaną hormonalną terapię zastępczą, występowanie osteoporozy, przyjmowane leki oraz choroby ogólnoustrojowe, zwłaszcza cukrzycę i schorzenia autoimmunologiczne. Informacja o epizodach samoistnego krwawienia dziąseł, uczuciu suchości, pieczenia lub nieprzyjemnego smaku w ustach jest cenna dla ustalenia rozpoznania. W razie potrzeby lekarz może zlecić badania laboratoryjne, m.in. poziom glukozy we krwi czy oznaczenie białek zapalnych.

Radiologiczna ocena kości wyrostka zębodołowego, za pomocą zdjęć przeglądowych i przyzębnych, pozwala określić rozległość utraty kości oraz tempo postępu choroby przyzębia. U kobiet z podejrzeniem osteoporozy warto rozważyć skierowanie na densytometrię, szczególnie gdy obserwuje się uogólnione przerzedzenie struktury kostnej w obrębie szczęk. Współpraca z lekarzem rodzinnym, ginekologiem i reumatologiem umożliwia kompleksową ocenę stanu pacjentki i wdrożenie terapii zarówno stomatologicznej, jak i ogólnoustrojowej.

W przypadku niejednoznacznych zmian na dziąsłach lub śluzówce jamy ustnej, szczególnie gdy utrzymują się długo, nie reagują na leczenie miejscowe lub mają nietypowy wygląd, należy rozważyć wykonanie badania histopatologicznego. Biopsja pozwala wykluczyć choroby nowotworowe i przednowotworowe oraz potwierdzić rozpoznania takie jak liszaj płaski, pemfigoid czy inne dermatozy pęcherzowe. Świadomość, że okres menopauzy wiąże się ze zwiększonym ryzykiem różnego rodzaju patologii błony śluzowej, powinna skłaniać lekarzy do szczegółowego badania jamy ustnej i regularnych kontroli.

Profilaktyka i higiena jamy ustnej w okresie menopauzy

Skuteczna profilaktyka chorób dziąseł u kobiet w okresie menopauzy opiera się na połączeniu odpowiedniej higieny domowej, regularnych wizyt kontrolnych oraz modyfikacji stylu życia. Kluczowe jest codzienne, dokładne usuwanie płytki bakteryjnej poprzez szczotkowanie zębów co najmniej dwa razy dziennie oraz stosowanie środków do oczyszczania przestrzeni międzyzębowych, takich jak nici, szczoteczki międzyzębowe czy irygatory. Wybór szczoteczki powinien uwzględniać wrażliwość dziąseł – często zaleca się szczoteczki o miękkim włosiu, które skutecznie czyszczą, nie powodując urazów.

U pacjentek z suchością jamy ustnej wskazane jest stosowanie past i żeli zawierających substancje nawilżające oraz łagodne środki przeciwzapalne. Płukanki bezzawierające alkoholu pomagają w utrzymaniu równowagi mikrobiologicznej, nie nasilając jednocześnie suchości. Preparaty z fluorem, hydroksyapatytem lub innymi związkami wzmacniającymi szkliwo są szczególnie ważne w ochronie odsłoniętych szyjek i korzeni zębów, które w warunkach recesji dziąseł i kserostomii są bardziej podatne na próchnicę.

Profesjonalne zabiegi higienizacyjne, takie jak skaling naddziąsłowy i poddziąsłowy, piaskowanie oraz polerowanie uzupełniają profilaktykę domową. U kobiet po menopauzie często zaleca się wizyty kontrolne co 3–6 miesięcy, w zależności od stopnia zaawansowania choroby przyzębia i czynników ryzyka. Systematyczne usuwanie kamienia nazębnego oraz instruktaż higieny pozwalają utrzymać stan zapalny pod kontrolą i spowolnić postęp utraty kości. Pacjentka powinna być szczegółowo poinstruowana, jakie objawy – takie jak krwawienie, obrzęk czy ruchomość zębów – wymagają szybszej konsultacji stomatologicznej.

Na stan dziąseł duży wpływ ma także sposób żywienia i nawyki ogólnozdrowotne. Dieta bogata w wapń, witaminę D, białko oraz antyoksydanty wspomaga metabolizm kostny i procesy regeneracyjne w tkankach przyzębia. Ograniczenie cukrów prostych i wysoko przetworzonej żywności sprzyja redukcji płytki nazębnej i zmniejsza ryzyko próchnicy. Niezwykle istotne jest zaprzestanie palenia tytoniu, który pogarsza ukrwienie dziąseł, maskuje objawy zapalenia i przyspiesza utratę kości. Wspieranie zdrowego stylu życia stanowi więc element kompleksowej opieki periodontologicznej nad kobietą po menopauzie.

Leczenie periodontologiczne i stomatologiczne u kobiet po menopauzie

Leczenie chorób dziąseł w okresie menopauzy obejmuje zarówno procedury zachowawcze, jak i specjalistyczne zabiegi periodontologiczne. W pierwszym etapie kluczowe jest wyeliminowanie lub znaczące ograniczenie ilości płytki i kamienia nazębnego, co zwykle wymaga przeprowadzenia skalingu i kiretażu zamkniętego. Po zmniejszeniu stanu zapalnego dokonuje się ponownej oceny głębokości kieszonek oraz ruchomości zębów. W przypadkach lżejszych zmiany mogą ustąpić po tym etapie, pod warunkiem zachowania dobrej higieny domowej.

W bardziej zaawansowanych stadiach choroby przyzębia rozważa się zabiegi chirurgiczne, takie jak kiretaż otwarty, operacje płatowe czy regeneracyjne techniki z użyciem materiałów kościozastępczych i błon zaporowych. U kobiet z osteoporozą konieczna jest ostrożna ocena wskazań i ryzyka, szczególnie gdy pacjentka przyjmuje leki wpływające na metabolizm kości. Współpraca z lekarzem prowadzącym pozwala dobrać optymalny moment na zabieg oraz zminimalizować prawdopodobieństwo powikłań, takich jak zaburzone gojenie czy martwica kości.

Leczenie dolegliwości związanych z suchością jamy ustnej obejmuje zarówno środki miejscowe, jak i farmakoterapię ogólną. Dostępne są preparaty ślinopodobne, żele i spraye nawilżające, a w niektórych przypadkach leki pobudzające wydzielanie śliny. Dodatkowo stosuje się preparaty przeciwgrzybicze, gdy dochodzi do kandydozy jamy ustnej. Ważne jest dokładne dopasowanie protez i ich regularna wymiana lub podścielanie, aby zapobiegać przewlekłym urazom śluzówki i związanym z nimi stanom zapalnym dziąseł.

Stomatolog może również współpracować z ginekologiem w zakresie oceny wpływu hormonalnej terapii zastępczej na stan przyzębia. U niektórych pacjentek prawidłowo dobrana terapia hormonami może ograniczać objawy suchości, poprawiać jakość śluzówki i pośrednio korzystnie wpływać na dziąsła. Decyzja o zastosowaniu lub kontynuacji takiej terapii należy jednak zawsze do lekarza prowadzącego, z uwzględnieniem wszystkich przeciwwskazań i ryzyka ogólnego.

Znaczenie edukacji pacjentek i rola zespołu stomatologicznego

Opieka nad kobietą w okresie menopauzy wymaga indywidualnego podejścia i szerokiej edukacji. Pacjentka powinna zrozumieć, że zmiany hormonalne wpływają na jej dziąsła i przyzębie, a zatem że pojawiające się objawy – krwawienie, suchość, nadwrażliwość – nie są wyłącznie „normalnym” skutkiem wieku, ale stanowią sygnał wymagający interwencji. Wyjaśnienie mechanizmów choroby motywuje do regularnych wizyt, starannej higieny oraz współpracy z lekarzem w zakresie leczenia ogólnoustrojowego.

Istotną rolę pełni higienistka stomatologiczna, która może poświęcić pacjentce więcej czasu na naukę technik szczotkowania, doboru pasty, nici i szczoteczek międzyzębowych. U kobiet z bolesnymi, krwawiącymi dziąsłami konieczne jest stopniowe wprowadzanie zmian, aby nie zniechęcić do zabiegów higienicznych. Wspólne ustalenie planu wizyt, monitorowanie postępów oraz systematyczne wzmacnianie motywacji są kluczowe dla utrzymania efektów leczenia periodontologicznego w dłuższej perspektywie.

Zespół stomatologiczny powinien również uwzględniać aspekty psychologiczne. Menopauza często wiąże się z obniżonym nastrojem, lękiem, zaburzeniami snu, co może ograniczać gotowość do dbania o zdrowie jamy ustnej. Taktowne, empatyczne podejście, unikanie oceniania, a zamiast tego oferowanie praktycznych rozwiązań i wsparcia, zwiększa szanse na powodzenie terapii. Włączenie partnera lub rodziny w proces edukacji bywa pomocne, zwłaszcza gdy pacjentka boryka się równocześnie z innymi chorobami przewlekłymi.

Długofalowym celem jest stworzenie u pacjentki przekonania, że zdrowie jamy ustnej stanowi integralną część ogólnego zdrowia i jakości życia w okresie pomenopauzalnym. Zachowanie własnych zębów, stabilnych dziąseł i komfortu jamy ustnej umożliwia prawidłowe odżywianie, swobodne mówienie i uśmiechanie się, co ma ogromne znaczenie dla samopoczucia i aktywności społecznej. Świadoma, dobrze poinformowana pacjentka staje się partnerem lekarza w procesie leczenia, a nie tylko biernym odbiorcą procedur medycznych.

FAQ

Jakie pierwsze objawy w jamie ustnej mogą sugerować, że menopauza wpływa na moje dziąsła?
Najczęściej pojawia się łatwe krwawienie podczas szczotkowania, zaczerwienienie i obrzęk dziąseł, uczucie suchości jamy ustnej oraz nadwrażliwość szyjek zębowych. Wiele kobiet zauważa także nieprzyjemny zapach z ust i wrażenie „obkurczania się” dziąseł, czyli odsłaniania się korzeni zębów. Jeśli takie objawy utrzymują się dłużej niż kilka tygodni, warto zgłosić się na szczegółowe badanie periodontologiczne.

Czy menopauza zawsze prowadzi do chorób przyzębia i utraty zębów?
Nie każda kobieta w okresie menopauzy rozwinie zaawansowaną chorobę przyzębia, ale spadek estrogenów zwiększa podatność na stany zapalne dziąseł i utratę kości. Ryzyko znacząco rośnie, gdy współistnieją inne czynniki, takie jak palenie, cukrzyca, zła higiena jamy ustnej czy osteoporoza. Regularne wizyty stomatologiczne, właściwa profilaktyka i kontrola chorób ogólnoustrojowych pozwalają w większości przypadków utrzymać zęby przez długie lata.

Jak mogę dbać o dziąsła w okresie menopauzy, aby zmniejszyć ryzyko powikłań?
Podstawą jest dokładne szczotkowanie zębów miękką szczoteczką co najmniej dwa razy dziennie, używanie nici lub szczoteczek międzyzębowych oraz płukanek bez alkoholu. Warto wybierać pasty z fluorem i składnikami łagodzącymi podrażnione dziąsła. Niezbędne są regularne wizyty higienizacyjne co 3–6 miesięcy. Dodatkowo należy dbać o dietę bogatą w wapń i witaminę D, ograniczyć cukry proste oraz całkowicie zrezygnować z palenia tytoniu.

Czy hormonalna terapia zastępcza może poprawić stan dziąseł?
Hormonalna terapia zastępcza, poprzez częściową normalizację poziomu estrogenów, może u niektórych kobiet łagodzić objawy suchości jamy ustnej i korzystnie wpływać na metabolizm kości, w tym kości szczęk. Nie jest to jednak metoda leczenia chorób przyzębia sama w sobie. Decyzję o jej wprowadzeniu podejmuje ginekolog po ocenie ogólnego stanu zdrowia. Nawet przy stosowaniu HTZ konieczne pozostają regularne kontrole stomatologiczne i właściwa higiena jamy ustnej.

Czy przy osteoporozie mogę bezpiecznie leczyć się implantologicznie po menopauzie?
Leczenie implantologiczne u kobiet z osteoporozą jest możliwe, ale wymaga dokładnej diagnostyki kości szczęk oraz współpracy z lekarzem prowadzącym terapię osteoporozy. Należy uwzględnić stosowane leki, szczególnie bisfosfoniany i denosumab, które mogą zwiększać ryzyko zaburzeń gojenia i martwicy kości. Przed zabiegiem konieczna jest stabilizacja stanu przyzębia i wprowadzenie rygorystycznej higieny. Ostateczną decyzję o wszczepieniu implantu podejmuje doświadczony implantolog po analizie wszystkich czynników ryzyka.